Διάβασα στον ημερήσιο τύπο την είδηση της παύσης του Κοινοτάρχη Κουκλιών από τον Υπουργό Εσωτερικών κατ’ επίκληση προβλημάτων που δημιουργούνταν στη λειτουργία του Κοινοτικού Συμβουλίου. Ο Υπουργός Εσωτερικών επικαλέστηκε την εξουσία που του παρέχει το άρθρο 45 του περί Κοινοτήτων Νόμου και την έκρυθμη κατάσταση που επικρατεί στο κοινοτικό συμβούλιο και τον κάλεσε να παραδώσει τα περιουσιακά στοιχεία της κοινότητας. Οι εξουσίες ανατέθηκαν, ως αναφέρεται στα δημοσιεύματα, στην έπαρχο Πάφου μέχρι τον προσεχή Δεκέμβριο.
Το άρθρο 45 του περί Κοινοτήτων Νόμου, τιτλοφορείται «Παράλειψη εκτέλεσης καθήκοντος που επιβάλλεται από τον παρόντα Νόμο» και προβλέπει ότι:
«Σε περίπτωση κατά την οποία ο κοινοτάρχης και το Συμβούλιο παραλείπουν να εκτελέσουν οποιοδήποτε επιβαλλόμενο από τον παρόντα Νόμο καθήκον ή να εφαρμόσουν οποιαδήποτε διάταξη του, ο Υπουργός δύναται να καλέσει τον κοινοτάρχη και το Συμβούλιο να εκτελέσουν μέσα σε εύλογη προθεσμία το καθήκον αυτό ή να προβούν στην εφαρμογή της διάταξης του παρόντος Νόμου. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, ο Υπουργός έχει την εξουσία να διορίσει τον Έπαρχο αρμόδιο για την εκτέλεση ή την εφαρμογή των πιο πάνω και το Συμβούλιο επιβαρύνεται με τα αναγκαία για το σκοπό αυτό έξοδα».
Δεν διαβλέπω πουθενά στο άρθρο 45 του Νόμου δικαίωμα του Υπουργού να παύει τον κοινοτάρχη. Πολύ δε περισσότερο η έκρυθμη κατάσταση ή τα προβλήματα που δημιουργούνται στη λειτουργία του συμβουλίου δεν συνιστούν κατά την γνώμη μου αιτιολογία για μια παρόμοια ενέργεια. Το εν λόγω άρθρο έχει συγκεκριμένο περιεχόμενο, δηλαδή προβλέπει ότι αν ο κοινοτάρχης ή το Συμβούλιο παραλείπει να εκτελέσει οποιοδήποτε καθήκον που επιβάλλεται από το νόμο ή να εφαρμόσει διάταξη του νόμου, τότε ο Υπουργός δύναται να τους καλέσει να το πράξουν και αν δεν συμμορφωθούν να διορίσει τον Έπαρχο ως αρμόδιο για να το εκτελέσει το καθήκον ή να προβεί στην εφαρμογή της διάταξης του νόμου.
Το άρθρο 45 δηλαδή αφορά σε δικαίωμα διορισμού του Επάρχου ως αρμόδιου για την εκπλήρωση συγκεκριμένου καθήκοντος ή εφαρμογή συγκεκριμένης διάταξης που δεν εφαρμόζεται από τον κοινοτάρχη ή το συμβούλιο. Είναι συγκεκριμένο και εξειδικευμένο το περιεχόμενο της διάταξης. Δεν αναφέρεται σε παύση ή σε γενικό διορισμό. Παύση προβλέπεται αντίθετα π.χ. στο άρθρο 16(3) του Νόμου που προβλέπει ότι «Σε περίπτωση που κατά τη διάρκεια της θητείας κοινοτάρχη ή μέλους Συμβουλίου υπάρξει οποιοδήποτε από τα κωλύματα εκλογιμότητας ή τα ασυμβίβαστα που αναφέρονται στα εδάφια (1) και (2) του παρόντος άρθρου, το εν λόγω πρόσωπο παύει να είναι κοινοτάρχης ή μέλος του Συμβουλίου, ανάλογα με την περίπτωση. Η θέση του κενώνεται και πληρούται σύμφωνα με τη διαδικασία που προνοείται στα άρθρα 36 και 40 του παρόντος Νόμου.». Αυτή είναι διάταξη που προβλέπει για παύση – το άρθρο 45 δεν είναι.
Ακόμα και αναφορικά με το άρθρο 16 άλλωστε, η Ολομέλεια επανέλαβε στη Δημοκρατία v. Ιεζεκιήλ [2011] 3 ΑΑΔ 706
«Όπως ορθά υπέδειξε στην απόφασή του ο αδελφός Δικαστής πρωτόδικα, διερευνάτο ένα σοβαρό θέμα, η απόληξη του οποίου μπορούσε να έχει ως επίπτωση την παύση ενός εκλελεγμένου Προέδρου μιας κοινότητας και η διοίκηση θα έπρεπε να είναι ιδιαίτερα προσεκτική και ευαίσθητη στο χειρισμό του θέματος, δίνοντας την ευκαιρία στον αιτητή σε όλα τα στάδια της έρευνας να προβάλει και να τεκμηριώσει τις θέσεις του και, ενδεχόμενα, να αντικρούσει συλλεγέντα στοιχεία».
Δεν γνωρίζω τον κοινοτάρχη Κουκλιών, ούτε και γνωρίζω πλήρως το παρασκήνιο της απόφασης που λήφθηκε για παύση του. Αλλά ως θέμα δημοκρατικής αρχής θεωρώ πρωτοφανές να παύεται, σε λογική πειθαρχικής τιμωρίας, ένας εκλεγμένος πρόεδρος μιας κοινότητας, από τον Υπουργό Εσωτερικών με τον τρόπο που έγινε και δεν θεωρώ πως το άρθρο που έτυχε επίκλησης παρέχει στον Υπουργό μια παρόμοια εξουσία.
