Μετά τη διάλυση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, ένα εκλεκτό τμήμα του Ελληνισμού ζούσε Βόρεια της Μικράς Ασίας, στην περιοχή του Πόντου. Η άλωση της Τραπεζούντας το 1461 από τους Οθωμανούς δεν αλλοίωσε το φρόνημα τους, παρότι ζούσαν αποκομμένοι από τον Εθνικό κορμό.
Αρχικά, αριθμητικά αποτελούσαν μειονότητα, ωστόσο, γρήγορα κατάφεραν να κυριαρχήσουν στην οικονομική ζωή της περιοχής, ενώ σύντομα επήλθε και η δημογραφική και πνευματική τους άνοδος. Οι Έλληνες του Πόντου, το 1865 ανέρχονταν σε 265.000, το 1880 σε 330.000 και στις αρχές του 20ου αιώνα ξεπερνούσαν τις 700.000. Μέχρι το 1919 τα σχολεία του Πόντου υπολογίζεται ότι έφτασαν τα 1401, υποδεικνύοντας το υψηλό πνευματικό τους επίπεδο.
Το 1908, στην Οθωμανική αυτοκρατορία εκδηλώθηκε και επικράτησε το κίνημα των Νεότουρκων, το οποίο έθεσε στο περιθώριο τον Σουλτάνο. Οι Νεότουρκοι δεν άργησαν να δείξουν το σκληρό εθνικιστικό τους πρόσωπο, διώκοντας τους χριστιανικούς πληθυσμούς και εκτουρκίζοντας την περιοχή, επωφελούμενοι της εμπλοκής των ευρωπαϊκών κρατών στο Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Οι Τούρκοι με πρόσχημα την «ασφάλεια του κράτους» εκτόπισαν ένα μεγάλο μέρος του ελληνικού πληθυσμού στην μικρασιατική ενδοχώρα, μέσω των λεγόμενων «ταγμάτων εργασίας» («Αμελέ Ταμπουρού»). Αντιδρώντας στην καταπίεση των Τούρκων, τις δολοφονίες και τις εξορίες, οι Έλληνες του Πόντου ανέβηκαν αντάρτες στα βουνά για να περισώσουν ότι μπορούσαν.
Το 1919 οι Έλληνες του Πόντου μαζί με τους Αρμένιους, έχοντας την υποστήριξη της κυβέρνησης Βενιζέλου προσπάθησαν να δημιουργήσουν ένα αυτόνομο Ελληνοαρμενικό κράτος. Ένα σχέδιο που ματαιώθηκε από τους τούρκους, οι οποίοι εκμεταλλευόμενοι την περίσταση προχώρησαν στο τελικό κτύπημα. Στις 19 Μαΐου 1919 ο Μουσταφά Κεμάλ αποβιβάστηκε στη Σαμψούντα, ξεκινώντας την δεύτερη φάση της Ποντιακής Γενοκτονίας. Ο αριθμός των Ποντίων που έχασαν τη ζωή τους μέχρι τη Μικρασιατική Καταστροφή το 1922 υπολογίζεται από τους ιστορικούς σε 350.000. Όσοι γλίτωσαν κατέφυγαν ως πρόσφυγες στη Νότια Ρωσία, ενώ γύρω στις 400.000 βρήκαν καταφύγιο στην Ελλάδα.
Η Βουλή των Ελλήνων ψήφισε ομόφωνα στις 24 Φεβρουαρίου 1994 την ανακήρυξη της 19ης Μαΐου ως Ημέρα Μνήμης για τη Γενοκτονία των Ποντίων.
