Την ανάγκη να βρεθούν λύσεις για τα αδιάθετα και αναξιοποίητα οικόπεδα σε συνοικισμούς αυτοστέγασης για να βοηθηθούν νεαρά ζευγάρια τόνισαν τα μέλη της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Προσφύγων την Τρίτη δίνοντας τρεις μήνες στις αρμόδιες υπηρεσίες να επανέλθουν με ακριβή στοιχεία και λύσεις για το πως να διατεθούν τα οικόπεδα αυτά.
Οι Βουλευτές τόνισαν επίσης την ανάγκη να βρεθεί τρόπος να βοηθηθούν τα ζευγάρια να εξασφαλίζουν χρηματοδότηση για ανέγερση οικίας στα οικόπεδα αυτά καθώς πολλοί δικαιούχοι δεν βρίσκουν τους πόρους με αποτέλεσμα να μένουν αναξιοποίητα.
Η Επιτροπή επανήλθε στο θέμα για τρίτη φορά, μετά που κατατέθηκε για αυτεπάγγελτη εξέταση έπειτα από εισήγηση των Βουλευτών, μελών του ΑΚΕΛ στην Επιτροπή. Ο Πρόεδρος της Επιτροπής, Νίκος Κέττηρος είπε κατά τη συνεδρία ότι το θέμα επανέρχεται καθώς είχε εγερθεί από Βουλευτές όλων των κομμάτων αφού έχουν δεχτεί παράπονα κατά την διάρκεια επισκέψεων τους σε κοινότητες, ότι οικόπεδα που έχουν επιστραφεί, παραμένουν κενά παρόλο που υπάρχει αρκετή ζήτηση από δικαιούχους.
Ο διευθυντής της Υπηρεσίας Διαχείρισης Τουρκοκυπριακών Περιουσιών, Γιώργος Ματθαιόπουλος, ανέφερε στην Επιτροπή ότι, παγκύπρια, καταγράφηκαν γύρω στα 170 αδιάθετα οικόπεδα, ενώ υπάρχουν και γύρω στα 500 οικόπεδα που έχουν παραχωρηθεί αλλά δεν έχουν ανεγερθεί κατοικίες. Ανέφερε ότι υπάρχει περιθώριο απόκλισης στους αριθμούς αυτούς λόγω δυσκολιών συγκέντρωσης πληροφοριών λόγω πανδημίας.
Ο κ. Ματθαιόπουλος είπε ότι δεν έχουν πληροφορίες γιατί δεν ανεγέρθηκαν κατοικίες στα 500 τεμάχια που έχουν δοθεί σε δικαιούχους, αναφέροντας ότι κάποιοι ίσως να μην μπόρεσαν να εξασφαλίσουν τους οικονομικούς πόρους, ή να αποφάσισαν να κατοικήσουν αλλού χωρίς να ενημερώσουν τις αρχές. Είπε ακόμη, ότι είναι ένα ιδιαίτερα δύσκολο και χρονοβόρο εγχείρημα το να διερευνήσουν γιατί είναι κενά αυτά τα οικόπεδα, θέτοντας και το ερώτημα τι γίνεται σε περιπτώσεις που τα ζευγάρια δεν μπορούν να εξασφαλίσουν πόρους για να χτίσουν. «Να ερχόμαστε να τους τα πάρουμε πίσω;» ρώτησε, προσθέτοντας ότι είναι ηθικό το ζήτημα. Υπενθύμισε ακόμη, ότι η παραχώρηση με τα υφιστάμενα δεδομένα δεν μπορεί να γίνει γιατί έχει τερματιστεί το σχέδιο οπότε, είπε, είναι θέμα πολιτικής απόφασης από εδώ και στο εξής το ποιας διαχείρισης μπορούν να τύχουν αυτά τα οικόπεδα.
Ο κ. Κέττηρος, είπε ότι θα επανέλθουν σε τρεις μήνες για να δουν τι πολιτικές αποφάσεις λήφθηκαν για το θέμα, ακριβώς πόσα οικόπεδα είναι αδιάθετα και τι έχει γίνει για την κάθε περίπτωση ξεχωριστά.
Μετά τη λήξη της συνεδρίας ανέφερε σε δηλώσεις του ότι «σήμερα έχει καταρριφθεί το αφήγημα της κυβέρνησης ότι έχει έγνοια, ότι ενδιαφέρεται και παράγει ουσιαστικές προτάσεις για την στεγαστική πολιτική». Έχει αποκαλυφθεί ότι υπάρχουν 170 οικόπεδα τα οποία είχαν παραχωρηθεί και επιστραφεί στο κράτος και άλλα 500, χωρίς να συνυπολογίζονται τα οικόπεδα στη επαρχία Λεμεσού τα οποία έχουν παραχωρηθεί αλλά δεν έχουν αξιοποιηθεί από τους δικαιούχους, είπε. «Μιλούμε για 5.000 άτομα που θα μπορούσαν να στεγαστούν αν αξιοποιούνταν αυτά τα οικόπεδα που παραμένουν εδώ και χρόνια αναξιοποίητα», πρόσθεσε.
Ο κ. Κέττηρος είπε ακόμα ότι αυτή τη στιγμή πολλοί νέοι είναι εγκλωβισμένοι στα ενοίκια των €700 ενώ το κόστος δανεισμού για στεγαστικούς σκοπούς την Κύπρο είναι πολύ πιο πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης. Επομένως, πρόσθεσε, πέραν των προγραμμάτων, των συσκέψεων και των εξαγγελιών θα μπορούσε η κυβέρνηση πιο εύκολα να αξιοποιήσει αυτά τα περίπου 700 οικόπεδα, καθώς επίσης και τους χώρους που βρίσκονται στους προσφυγικούς οικισμούς.
Για κάποιους λογούς, είπε, κάποιοι δεν μπόρεσαν να εξασφαλίσουν δανεισμό και αυτά τα οικόπεδα έμειναν αναξιοποίητα, καλώντας τις επαρχιακές διοικήσεις, να επικοινωνήσουν με αυτό τον κόσμο και να εξετάσουν την κάθε περίπτωση για να διακριβωθεί ποια μπορούν να επιστραφούν.
«Είναι ζήτημα πολιτικής απόφασης το πως θα χρησιμοποιηθούν. Η δική μας έγνοια είναι να αξιοποιηθούν προς το συμφέρον του προσφυγικού κόσμου, για την στέγαση των νεαρών ζευγαριών», είπε ο κ. Κέττηρος.
Η Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Ρίτα Θεοδώρου Σούπερμαν, είπε ότι μέλημα της Επιτροπής αλλά και του κόμματός της, είναι η ικανοποίηση των νεαρών ζευγαριών που είναι δικαιούχοι και πληρούν τα κριτήρια και αναμένουν αυτή την πολύ σημαντική βοήθεια για να μπορέσουν να στεγαστούν.
Ο Ζαχαρίας Κουλίας του ΔΗΚΟ, είπε ότι η Επιτροπή ζήτησε και ένα πρόγραμμα χρηματοδότησης γιατί σήμερα, με την κατάργηση του Συνεργατισμού δεν μπορεί κάποιος εύκολα να χρηματοδοτηθεί. Ο κ. Κουλίας κάλεσε το κράτος, μέσα από τον Οργανισμό Χρηματοδοτήσεως Στέγης και τον Οργανισμό Αναπτύξεως Γης, να προσφέρει «ένα πρόγραμμα λογικό» το οποίο να παραχωρεί στα νέα ζευγάρια οικόπεδο αλλά και να τους χρηματοδοτεί με ένα λογικό ποσό για να λυθούν αυτά τα προβλήματα.
Κατάργηση ομαδικής καλλιέργειας Τ/κ γης
Η Επιτροπή συζήτησε επίσης το θέμα της κατάργησης της ομαδικής καλλιέργειας τουρκοκυπριακής γης που παραχωρήθηκε από τον Κηδεμόνα σε δικαιούχους πρόσφυγες στη Λάρνακα, στην Αραδίππου και στην Κόση, έπειτα από εισήγηση του κ. Κουλία.
Σύμφωνα με δελτίο Τύπου της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Προσφύγων, «η Επιτροπή ενημερώθηκε από τον διευθυντή Διαχείρισης Τουρκοκυπριακών Περιουσιών για την απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου όπως για τα έτη 2020 και 2021 διαγραφούν οι οφειλές των δικαιούχων που κατείχαν τουρκοκυπριακή ή χαλίτικη γη για γεωργικούς σκοπούς».
Ο κ. Κουλίας ανέφερε κατά την διάρκεια της συνεδρίας ότι ενέγραψε το θέμα μετά που έγινε λήπτης πολλών παραπόνων από ηλικιωμένους δικαιούχους του σχεδίου ομαδικής καλλιέργειας ότι δεν έλαβαν το μέρισμα τους που είναι περίπου €150 τον χρόνο και έμαθε ότι κόπηκε το πρόγραμμα από την Υπηρεσία Διαχείρισης Τουρκοκυπριακών Περιουσιών. Εισηγήθηκε να συνεχίσει αυτό το πρόγραμμα μέχρι το 2024 που λήγει η τριετής συμφωνία και αν αποφασίσει η Υπηρεσία ότι θα χωρίσει αυτή την έκταση που είναι περίπου 2,000 σκάλες, σε κλήρους να ενημερώσει αυτά τα άτομα για να διεκδικήσουν κι αυτοί κομμάτι.
Ο κ. Ματθαιόπουλος ανέφερε ότι πρέπει να τελειώσει αυτή η λογική των ομαδικών καλλιεργειών όπου η Υπηρεσία κάνει αναδιανομή εισοδήματος. Ευχαρίστως, πρόσθεσε, θα δουν το θέμα με όλη την κοινωνική ευαισθησία και αν αυτοί οι άνθρωποι κατά την λήξη της προσφοράς είναι δικαιούχοι να πάρουν κλήρο, θα τους δοθεί προτεραιότητα.
Ο κ. Κουλίας είπε μετά σε δηλώσεις ότι για την ομαδική αυτή καλλιέργεια στη Λάρνακα υπήρχε ένας κατάλογος δικαιούχων προσφύγων, και πολλών οικογενειών που είχαν πληγεί από την Τουρκική εισβολή.
«Ξαφνικά, είχαν την ιδέα να σταματήσουν και τα χρήματα να τα κατάσχουν, ένα ταμείο €80,000, εντελώς παράνομα και αυθαίρετα», είπε. Είπε ακόμη ότι ενώ κάποιοι μεγαλογεωργοί πήραν με προσφορά να καλλιεργήσουν αυτή την έκταση, το Υπουργικό αποφάσισε να χαρίσει το ενοίκιο λόγω πανδημίας.
Αίτημα της Επιτροπής, είπε, είναι να βάλουν αυτοί που χάρισαν τα χρήματα (του ενοικίου) από την τσέπη τους και αυτές τις €80,000 να τις διανέμουν άμεσα στους δικαιούχους, που είναι κατοχυρωμένοι σύμφωνα με νόμο του 1991.
Ερωτηθείς για τον αριθμό των δικαιούχων ο κ. Κουλίας ανέφερε ότι υπάρχουν δυο ομαδικές καλλιέργειες, στην Κόση και Αραδίππου και ότι η Επιτροπή ζήτησε τον κατάλογο των δικαιούχων.
ΚΥΠΕ
