Ο Κυριάκος Ξυδιάς προειδοποιεί για αυξημένο κόστος χωρίς τις αναγκαίες υποδομές, ενώ ο Ανδρέας Κωνσταντίνου παρουσιάζει τα οφέλη από την εφαρμογή του «Πληρώνω όσο πετώ» στην Αγλαντζιά.
Τις ανησυχίες της Ένωσης Δήμων για την καθολική εφαρμογή του προγράμματος «Πληρώνω όσο πετώ», αλλά και τα θετικά αποτελέσματα που καταγράφηκαν κατά την εφαρμογή του στην Αγλαντζιά, ανέδειξαν στον Πολίτη 107.6 & 97.6 ο δήμαρχος Γερμασόγειας, Κυριάκος Ξυδιάς, και ο τέως δήμαρχος Αγλαντζιάς και αντιδήμαρχος Λευκωσίας και πλέον βουλευτής του ΔΗΣΥ, Ανδρέας Κωνσταντίνου.
Μιλώντας στη ραδιοφωνική εκπομπή «Δεύτερη ματιά» με την Άντρη Δανιήλ, οι δύο εξέφρασαν διαφορετικές προσεγγίσεις ως προς τον τρόπο και τον χρόνο εφαρμογής του συστήματος, συμφώνησαν, ωστόσο, ότι απαιτείται ουσιαστική προετοιμασία και δημιουργία των αναγκαίων υποδομών.
Ξυδιάς: Χωρίς υποδομές, το κόστος θα μεταφερθεί στους πολίτες
Ο Κυριάκος Ξυδιάς ξεκαθάρισε ότι οι τοπικές αρχές συμφωνούν με τη φιλοσοφία του «Πληρώνω όσο πετώ» και επιθυμούν την εφαρμογή ενός αποτελεσματικού συστήματος διαλογής στην πηγή. Τόνισε, όμως, ότι πρέπει προηγουμένως να δημιουργηθούν οι κατάλληλες υποδομές και να εξασφαλιστεί επαρκής χρηματοδότηση.
Όπως ανέφερε, η μονομερής εξαγγελία της εφαρμογής του συστήματος από το Τμήμα Περιβάλλοντος και το Υπουργείο Γεωργίας, χωρίς να έχουν καλυφθεί τα υφιστάμενα κενά, ενέχει τον κίνδυνο να μεταφέρει το πρόσθετο κόστος στους δήμους και, κατ’ επέκταση, στους πολίτες.
Οι δήμοι, πρόσθεσε, θα χρειαστούν κάδους, εξοπλισμό, επιθεωρητές για την επιτήρηση της εφαρμογής και εκστρατείες ενημέρωσης των πολιτών. Παράλληλα, θα πρέπει να λειτουργούν επαρκείς μονάδες επεξεργασίας, ώστε κάθε κατηγορία αποβλήτων να διοχετεύεται στην κατάλληλη εγκατάσταση.
Ο κ. Ξυδιάς αναφέρθηκε ιδιαίτερα στα προβλήματα των υφιστάμενων μονάδων διαχείρισης αποβλήτων, υποστηρίζοντας ότι, εάν αυτά δεν αντιμετωπιστούν, η εφαρμογή του νέου συστήματος δεν θα επιφέρει τα αναμενόμενα περιβαλλοντικά οφέλη.
«Αν δεν προηγηθεί η απαιτούμενη προετοιμασία, το κόστος διαχείρισης των αποβλήτων θα αυξηθεί ακόμη περισσότερο», προειδοποίησε. Εξήγησε ότι οι δήμοι έχουν νομική υποχρέωση να μετακυλίουν τα έξοδά τους στους δημότες και, συνεπώς, οποιαδήποτε αύξηση των τελών εισόδου στις μονάδες θα καταλήξει στους λογαριασμούς των νοικοκυριών.
Σύμφωνα με τον ίδιο, τα €25 εκατ. που έχουν τεθεί στη διάθεση των τοπικών αρχών δεν επαρκούν. Όπως είπε, σε προηγούμενες συναντήσεις αναγνωρίστηκε από την πλευρά του υπουργείου ότι οι πραγματικές ανάγκες για εξοπλισμό ανέρχονται περίπου στα €60 εκατ., χωρίς να έχει μέχρι σήμερα διευκρινιστεί πώς θα καλυφθεί η διαφορά ή ποιες δαπάνες θα θεωρούνται επιλέξιμες.
Φόβοι για παράνομες απορρίψεις
Ο δήμαρχος Γερμασόγειας σημείωσε ότι, χωρίς επαρκή επιτήρηση και ενημέρωση, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος πολίτες να μεταφέρουν τα απόβλητά τους σε γειτονικές περιοχές ή να τα απορρίπτουν παράνομα, προκειμένου να αποφύγουν το κόστος της προπληρωμένης σακούλας.
Παρέπεμψε στο πρόβλημα της ανεξέλεγκτης απόρριψης ογκωδών αντικειμένων σε πεζοδρόμια, ποταμούς και απομονωμένες περιοχές. Προειδοποίησε ότι, εάν το ίδιο φαινόμενο επεκταθεί στα οικιακά απόβλητα, δεν θα πρόκειται μόνο για οπτική ρύπανση, αλλά ενδέχεται να προκύψει και ζήτημα δημόσιας υγείας.
«Η φιλοσοφία είναι σωστή. Αυτός που παράγει περισσότερα απόβλητα πρέπει να πληρώνει περισσότερο. Όπως, όμως, επιχειρείται να εφαρμοστεί σήμερα, υπάρχει κίνδυνος απλώς να πληρώνουν όλοι περισσότερο», ανέφερε.
Η Ένωση Δήμων, σύμφωνα με τον κ. Ξυδιά, έχει ζητήσει συνάντηση με τον νέο υπουργό Γεωργίας, προκειμένου να συζητηθούν τα ανοικτά ζητήματα και να δοθούν συγκεκριμένες απαντήσεις.
Ακούστε την παρέμβασή του στη «Δεύτερη Ματιά» που μεταδίδεται καθημερινά στον Πολίτη 107.6 & 97.6:
Κωνσταντίνου: Τα οφέλη στην Αγλαντζιά ήταν περισσότερα από τα αρνητικά
Από την πλευρά του, ο Ανδρέας Κωνσταντίνου υπεραμύνθηκε του προγράμματος που εφαρμόστηκε καθολικά στην Αγλαντζιά από το 2021, υπογραμμίζοντας ότι, παρά τις αδυναμίες του, τα οφέλη ήταν σαφώς περισσότερα από τα προβλήματα.
Όπως είπε, το σύστημα δεν είναι τέλειο, ωστόσο η εμπειρία της Αγλαντζιάς μπορεί να αξιοποιηθεί για να αποφευχθούν λάθη και περιττές δαπάνες κατά την παγκύπρια εφαρμογή του.
Ο κ. Κωνσταντίνου εξέφρασε λύπη επειδή, όπως ανέφερε, η δημόσια συζήτηση επικεντρώνεται σχεδόν αποκλειστικά στα αρνητικά του προγράμματος, χωρίς να παρουσιάζονται η σημαντική μείωση των σύμμεικτων αποβλήτων, η αύξηση της ανακύκλωσης και η εξοικονόμηση χρημάτων για την τοπική αρχή.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, πριν από την εφαρμογή του συστήματος η Αγλαντζιά παρήγαγε περίπου 8.500 τόνους σύμμεικτων αποβλήτων τον χρόνο. Από τον πρώτο χρόνο εφαρμογής, η ποσότητα μειώθηκε περίπου στους 5.000 τόνους, με τον δήμο να εξοικονομεί σχεδόν €200.000 από τα τέλη διάθεσης.
Απέρριψε, παράλληλα, την εκτίμηση ότι το σύνολο της μείωσης οφειλόταν στη μεταφορά σκουπιδιών σε γειτονικούς δήμους, επισημαίνοντας ότι ταυτόχρονα καταγράφηκε μεγάλη αύξηση στις ποσότητες ανακυκλώσιμων υλικών που συλλέγονταν στην Αγλαντζιά.
Το πρόβλημα των πολυκατοικιών
Ο τέως δήμαρχος αναγνώρισε ότι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα παρουσιάστηκε στις περίπου 1.000 πολυκατοικίες της Αγλαντζιάς. Η χρήση κοινών κάδων από πολλά νοικοκυριά δυσκόλευε τον έλεγχο και τον εντοπισμό όσων δεν συμμορφώνονταν με το σύστημα.
Ανέφερε ότι η τοπική αρχή είχε εγκαταστήσει σύστημα καταγραφής στα σκυβαλοφόρα και μπορούσε να γνωρίζει ποια υποστατικά δεν παρουσίαζαν απορρίμματα για συλλογή. Ωστόσο, ο έλεγχος στις πολυκατοικίες παρέμενε ιδιαίτερα δύσκολος.
Για τον περιορισμό της μεταφοράς αποβλήτων σε άλλους δήμους, εισηγήθηκε να παραχωρείται αρχικά σε κάθε νοικοκυριό ένας αριθμός προπληρωμένων σακουλών μαζί με τον λογαριασμό των σκυβάλων. Εισηγήθηκε, επίσης, να επισκευαστούν και να κλειδωθούν οι κοινόχρηστοι κάδοι στους δρόμους και στα πεζοδρόμια.
Όπως εξήγησε, όταν ο πολίτης γνωρίζει ότι κάθε σακούλα έχει συγκεκριμένο κόστος, έχει κίνητρο να περιορίσει τα σύμμεικτα απορρίμματα και να διαχωρίσει τα ανακυκλώσιμα υλικά στο σπίτι.
«Δεν μπορεί να εφαρμοστεί από τη μια ημέρα στην άλλη»
Ο κ. Κωνσταντίνου συμφώνησε ότι οι υποδομές διαχείρισης αποβλήτων παραμένουν ανεπαρκείς και ότι απαιτείται σοβαρή προεργασία. Εκτίμησε, μάλιστα, ότι η καθολική εφαρμογή του συστήματος από την 1η Ιανουαρίου 2027 είναι εξαιρετικά δύσκολη, καθώς μόνο οι διαδικασίες για την προκήρυξη προσφορών και την προμήθεια των απαιτούμενων κάδων χρειάζονται τουλάχιστον έξι μήνες.
Παρά τις δυσκολίες, υποστήριξε ότι η εφαρμογή πρέπει να αρχίσει σταδιακά, ώστε να διαμορφωθεί κουλτούρα διαλογής στην πηγή και ανακύκλωσης.
«Αν περιμένουμε μια μεταρρύθμιση να είναι τέλεια από την πρώτη ημέρα, δεν θα γίνει ποτέ», ανέφερε, καλώντας τις αρμόδιες αρχές και τους δήμους να αξιοποιήσουν την εμπειρία της Αγλαντζιάς, να διορθώσουν τις αδυναμίες του συστήματος και να προχωρήσουν στην εφαρμογή του.
Ακούστε την παρέμβασή του στη «Δεύτερη Ματιά» που μεταδίδεται καθημερινά στον Πολίτη 107.6 & 97.6:
