Οι προβλέψεις του ΔΝΤ δείχνουν μεγάλη αύξηση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε ευρώ στην Ευρώπη έως το 2030
Το κατά κεφαλήν ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ) είναι ένα από τα πιο διαδεδομένα εργαλεία για τη σύγκριση οικονομιών, και σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης η πορεία του είναι ανοδική.
Ωστόσο, ένας αυξανόμενος δείκτης δεν σημαίνει πάντα ότι μια χώρα αποκτά σαφές προβάδισμα έναντι των υπολοίπων: οι θέσεις στην κατάταξη αλλάζουν καθώς όλες οι οικονομίες εξελίσσονται ταυτόχρονα. Η θέση μιας χώρας στον πίνακα συχνά λέει περισσότερα από το ίδιο το νούμερο.
Ποιες ευρωπαϊκές χώρες αναμένεται λοιπόν να προηγούνται σε κατά κεφαλήν ΑΕΠ έως το 2030 και αν διαφαίνονται σημαντικές ανακατατάξεις;
Το Euronews Business εξέτασε τις προβολές της έκθεσης World Economic Outlook του ΔΝΤ για το 2025 και το 2030, τόσο σε ονομαστικό κατά κεφαλήν ΑΕΠ όσο και σε όρους ισοτιμίας αγοραστικής δύναμης (ΙΑΔ), η οποία προσαρμόζει τις διαφορές τιμών μεταξύ χωρών.
Η Ιρλανδία ξεπερνά το Λουξεμβούργο σε όρους ΙΑΔ
Μεταξύ 41 ευρωπαϊκών χωρών — κρατών μελών της ΕΕ, υποψηφίων χωρών, μελών της EFTA και του Ηνωμένου Βασιλείου — η Ιρλανδία προβλέπεται να βρεθεί πρώτη στον πίνακα κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε ΙΑΔ έως το 2030, εκτοπίζοντας το Λουξεμβούργο, που προηγείται το 2025.
Το νούμερο αυτό συνοδεύεται από μια σημαντική επιφύλαξη. Είναι ευρέως γνωστό ότι το ΑΕΠ της Ιρλανδίας αλλοιώνεται από την υπερμεγέθη παρουσία πολυεθνικών εταιρειών, και ο Άλαν Μπάρετ, διευθυντής του Economic and Social Research Institute, υποστηρίζει ότι το ακαθάριστο εθνικό εισόδημα (ΑΕΕ) αποτελεί πολύ καλύτερο δείκτη της πραγματικής οικονομικής παραγωγής της χώρας.
Με βάση τα στοιχεία ΑΕΕ της Παγκόσμιας Τράπεζας για το 2024, η Ιρλανδία δεν θα συγκαταλεγόταν καν στις τέσσερις πρώτες.
Η Νορβηγία, η Ελβετία και η Δανία αναμένεται να συμπληρώνουν την πρώτη πεντάδα, διατηρώντας αμετάβλητες τις θέσεις τους από το 2025 έως το 2030.
Από τις πέντε μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρώπης, η Γερμανία κατατάσσεται ψηλότερα, στη 12η θέση, ακολουθούμενη από τη Γαλλία (15η) και το Ηνωμένο Βασίλειο (16η). Η Ιταλία βρίσκεται στη 18η θέση, ενώ η Ισπανία είναι η χαμηλότερη από τις πέντε, στην 22η.
Οι υποψήφιες χώρες καταλαμβάνουν τις τελευταίες θέσεις, με μία εξαίρεση
Τις εννέα τελευταίες θέσεις καταλαμβάνουν κυρίως υποψήφιες προς ένταξη χώρες, με την Ουκρανία, το Κόσοβο και τη Μολδαβία να κλείνουν την κατάταξη. Η Τουρκία αποτελεί την εξαίρεση, καθώς προβλέπεται να βρεθεί στην 29η θέση το 2030, πάνω από τρία πλήρη μέλη της ΕΕ: τη Βουλγαρία, τη Λετονία και την Ελλάδα.
Δεκαπέντε χώρες αναμένεται να διατηρήσουν αμετάβλητη τη θέση τους από το 2025 έως το 2030. Η Ελλάδα καταγράφει τη μεγαλύτερη πτώση, από την 29η στην 32η θέση, ενώ η Κύπρος σημειώνει τη μεγαλύτερη άνοδο, από τη 16η στην 13η.
Καμία άλλη χώρα δεν προβλέπεται να μετακινηθεί περισσότερο από τρεις θέσεις.
Το χάσμα μεταξύ της ονομαστικής κατάταξης και εκείνης σε όρους ΙΑΔ είναι αποκαλυπτικό. Η Μάλτα, η Ρουμανία, η Πολωνία και η Τουρκία καταλαμβάνουν αισθητά υψηλότερη θέση σε όρους ΙΑΔ απ’ ό,τι σε ονομαστικά ευρώ, γεγονός που δείχνει ότι η πραγματική αγοραστική τους δύναμη υπερβαίνει αυτό που υποδηλώνουν τα απλά νούμερα.
Το αντίθετο ισχύει για την Εσθονία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ισλανδία και τη Λετονία, όπου η κατάταξη σε όρους ΙΑΔ υπολείπεται αισθητά της ονομαστικής.
Στην κορυφή της κατάταξης, οι διαφορές είναι έντονες. Η Ιρλανδία και το Λουξεμβούργο ξεχωρίζουν με μεγάλη διαφορά, με προβλεπόμενο κατά κεφαλήν ΑΕΠ 182.000 δολάρια (περίπου 168.000 ευρώ) και 167.000 δολάρια (περίπου 154.000 ευρώ) αντίστοιχα, σε διεθνή δολάρια.
Ακολουθούν η Νορβηγία και η Ελβετία, με τις δύο χώρες να αναμένεται να ξεπεράσουν τα 115.000 δολάρια (περίπου 106.000 ευρώ) έως το 2030.
Ακόμη κι αν αφαιρεθούν η Ιρλανδία και το Λουξεμβούργο, τα κενά στο εσωτερικό της ΕΕ παραμένουν εντυπωσιακά. Η Δανία προηγείται των υπολοίπων με 100.000 δολάρια (περίπου 92.000 ευρώ), σχεδόν το διπλάσιο από τα 54.000 δολάρια (περίπου 50.000 ευρώ) της Ελλάδας, που καταγράφει το χαμηλότερο επίπεδο μεταξύ των κρατών μελών.
Μεταξύ των μεγάλων οικονομιών, η Γερμανία εμφανίζει τη μεγαλύτερη αγοραστική δύναμη, στα 86.000 δολάρια (περίπου 79.000 ευρώ), ενώ η Ισπανία είναι η ασθενέστερη, στα 66.000 δολάρια (περίπου 61.000 ευρώ) – μια διαφορά περίπου 31%.
Εκτός ΕΕ, η εικόνα είναι ακόμη πιο έντονη. Σχεδόν όλες οι υποψήφιες χώρες προβλέπεται να βρεθούν κάτω από τα 50.000 δολάρια (περίπου 46.000 ευρώ), ενώ αρκετές υπολείπονται κατά πολύ, με επίπεδα κάτω από τα 30.000 δολάρια (περίπου 28.000 ευρώ), δηλαδή περίπου στο μισό της Ελλάδας.
Η απόσταση ανάμεσα στην ΕΕ και τις χώρες που περιμένουν να ενταχθούν παραμένει πολύ μεγάλη.
Το χάσμα διευρύνεται σε όρους ευρώ
Σε ονομαστικούς όρους ευρώ, η διακύμανση είναι ακόμη μεγαλύτερη. Οι προβολές του ΔΝΤ τοποθετούν το κατά κεφαλήν ΑΕΠ στις 41 χώρες από 7.276 ευρώ στην Ουκρανία έως 152.417 ευρώ στο Λουξεμβούργο το 2030, ένα χάσμα που ξεπερνά κατά πολύ αυτό που υποδηλώνουν οι συγκρίσεις σε ΙΑΔ. Η Βουλγαρία βρίσκεται στον πάτο της ΕΕ, με 28.086 ευρώ.
Ακόμη και αν εξαιρεθούν το Λουξεμβούργο και η Ιρλανδία (137.819 ευρώ), η απόσταση στο εσωτερικό της Ένωσης παραμένει σημαντική.
Η Δανία κατατάσσεται τρίτη μεταξύ των κρατών μελών, με 84.128 ευρώ, και ακολουθούν οι Κάτω Χώρες (79.613 ευρώ), η Σουηδία (73.104 ευρώ) και η Αυστρία (67.406 ευρώ).
Η Γερμανία, με 65.924 ευρώ, βρίσκεται στη 10η θέση συνολικά – η μοναδική από τις πέντε μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρώπης που μπαίνει στην πρώτη δεκάδα. Το Ηνωμένο Βασίλειο ακολουθεί αμέσως μετά, στην 11η θέση, με 64.360 ευρώ.
Εκτός ΕΕ, η Ελβετία (127.846 ευρώ), η Ισλανδία (108.366 ευρώ) και η Νορβηγία (93.046 ευρώ) συγκαταλέγονται όλες στην πρώτη πεντάδα συνολικά, τοποθετούμενες ανάμεσα στο Λουξεμβούργο και την Ιρλανδία στην κορυφή.
Η ευρύτερη εικόνα παραμένει η ίδια: τα κράτη της Βόρειας και Δυτικής Ευρώπης συγκεντρώνονται στις υψηλότερες θέσεις, ενώ η Ανατολική Ευρώπη – και ειδικά οι υποψήφιες προς ένταξη χώρες – ακολουθεί από μεγάλη απόσταση.
