Η Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων, όπως έχει καθιερωθεί η 20η Ιουνίου από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, αποτελεί την ημέρα κατά την οποία τιμούμε τη δύναμη και το θάρρος των ανθρώπων που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την πατρίδα τους για να γλιτώσουν από τις συγκρούσεις και τους διωγμούς. Αποτελεί σημαντική ευκαιρία υπόμνησης της ανάγκης για περαιτέρω στήριξη και αλληλεγγύη προς όλους αυτούς, οι οποίοι υπέφεραν και υποφέρουν αλλά και ευκαιρία για να αναδείξουμε τα επιτεύγματα όλων αυτών που στάθηκαν ξανά στα πόδια τους και έχτισαν από την αρχή τη ζωή τους.
Από το 2001, η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, σε συνεργασία με εθελοντικές, ανθρωπιστικές και άλλες οργανώσεις ανά το παγκόσμιο, προβαίνει σε σειρά δράσεων που αποσκοπούν και εστιάζουν στην προώθηση συγκεκριμένων αξιών. Μέσω των δράσεων αυτών, οι οποίες κορυφώνονται συνήθως ανήμερα της Παγκόσμιας Ημέρας Προσφύγων, καλούμαστε να αφιερώσουμε λίγο από το χρόνο μας, για να βοηθήσουμε στην ανάδειξη των δικαιωμάτων και των αναγκών όλων αυτών που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα όνειρα και τις εστίες τους.
Στόχος της φετινής εκστρατείας του UNHCR είναι η εμπέδωση της ανάγκης για αλληλεγγύη προς όλους τους πρόσφυγες. Μια ανάγκη που ξεκινά από τη στιγμή υποδοχής τους σε μια χώρα, την ενσωμάτωση και πρόοδο τους στην τοπική κοινωνία, την εξεύρεση λύσεων στα καθημερινά προβλήματα διαβίωσης τους, αλλά και την κινητοποίηση της διπλωματίας και άλλων μέσων προς επίλυση των προβλημάτων και των συγκρούσεων που τους εξανάγκασαν να φύγουν από τη χώρα καταγωγής τους, με τελικό στόχο την ομαλή και ασφαλή επιστροφή τους στα πάτρια εδάφη.
Η 20η Ιουνίου αποτελεί άλλη μια ευκαιρία προβληματισμού αλλά και συμπαράστασης στους απανταχού πρόσφυγες. Τόσο τα ειδικά Μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας όσο και η Ευρωπαϊκή Ένωση, επιβάλλεται όσο ποτέ να αναλάβουν πραγματική δράση προς επίλυση των διενέξεων και των εστιών πολέμου, αλλά και άλλων συνθηκών κακής διαβίωσης που αναγκάζουν χιλιάδες ανθρώπους να εγκαταλείπουν βίαια τον τόπο της συνήθους διαβίωσης τους προς αναζήτηση ενός καλύτερου και πιο ασφαλούς μέρους διαμονής. Σημειώνουμε με θετικό πρόσημο τις όποιες προσπάθειες καταβάλλονται στην ευρύτερη γειτονιά μας, στην ανατολική Μεσόγειο, τόσο από τον ΟΗΕ όσο και την Ευρωπαϊκή Ένωση, είτε για τη στήριξη των Σύρων που έχουν καταφύγει στο Λίβανο, είτε και για τη στήριξη των χιλιάδων Παλαιστινίων που βρίσκονται εγκλωβισμένοι και διαβιούν σε άθλιες συνθήκες στην Γάζα. Οφείλουμε να αναδείξουμε και τον ενισχυτικό ρόλο που επιτελεί η Κυπριακή Δημοκρατία στην προσπάθεια αυτή.
Τονίζουμε περαιτέρω, ότι οι διεθνείς φορείς θα πρέπει να ενσκήψουν με περισσότερη θέρμη στο πρόβλημα και να σταθούν αρωγοί και προς τα κράτη που απορροφούν όλες αυτές τις μεταναστευτικές ροές. Ειδικότερα στην περίπτωση του πολύπαθου νησιού μας, του οποίου ο προσφυγικός κόσμος, οι εκτοπισθέντες αλλά και οι ξενιτεμένοι μας, θύματα μιας βίαιης εισβολής και συνεχιζόμενης κατοχής από την Τουρκία, συνεχίζουν τον αγώνα για δικαίωση και επιστροφή στις πατρογονικές τους εστίες, χωρίς να έχουν τύχει μιας τέτοιας ευρείας στήριξης είτε από το κράτος ή και από άλλους ευρωπαϊκούς και διεθνείς θεσμούς. Την ίδια στιγμή, η παρέλευση μισού αιώνα από την τουρκική εισβολή και την παράνομη κατοχή των περιουσιών των προσφύγων της Κύπρου, επιβάλλουν την αναπροσαρμογή των πολιτικών του κράτους και την διαφοροποίηση της προσφυγικής – κοινωνικοοικονομικής προσέγγισης που ακολουθείται, υπό τον κίνδυνο της μεταβίβασης της πλειοψηφίας των εδαφών μας στην Τουρκία.
Στο πλαίσιο αυτό ως Παγκύπρια Ένωση Προσφύγων προτάσσουμε και απαιτούμε πιο έντονα την εφαρμογή της ισότιμης κατανομής βαρών αλλά και διεκδικούμε τα απολύτως αυτονόητα και τίποτα περισσότερο από όσα απολαμβάνουν οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι πολίτες. Nα ζουν, να απολαμβάνουν και να αξιοποιούν τις περιουσίες τους ελεύθεροι, σε ασφαλείς και ειρηνικές συνθήκες. Διακηρύσσουμε τη θέληση και την αποφασιστικότητα μας για εξεύρεση λύσης του Κυπριακού η οποία να οδηγεί στην επανένωση της πατρίδας μας και στην επιστροφή των προσφύγων στις πατρογονικές τους εστίες σε συνθήκες ασφαλείας και ελευθερίας. Αυτό θα αποτελούσε και τη μόνιμη λύση του προσφυγικού ζητήματος της Κύπρου.
Όσο όμως διαρκεί αυτή η έκρυθμη κατάσταση, το κράτος οφείλει να ανταποκριθεί στα μικρά καθημερινά ζητήματα αλλά και στα μεγάλα οικονομικά θέματα που μπορεί να αντιμετωπίζουν προσφυγικές οικογένειες, ιδιαίτερα αυτές που δεν έτυχαν ποτέ και καμιάς στήριξης. Καλούμε λοιπόν τα αρμόδια Υπουργεία των Εσωτερικών και κυρίως των Οικονομικών, τα Τμήματα και τις εμπλεκόμενες Υπηρεσίες όπως μελετήσουν τις εισηγήσεις της ΠΕΠ για την επαναξιολόγηση των στεγαστικών σχεδίων, των εισοδηματικών κριτηρίων και του ύψους των βοηθημάτων που παραχωρούνται από την Υπηρεσία Μερίμνης αλλά και τις εισηγήσεις που κατατίθενται από κόμματα, βουλευτές και άλλους φορείς στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Προσφύγων ώστε να προωθηθούν λύσεις για υπάρξει η μεγαλύτερη δυνατή απάμβλυνση στην αντιμετώπιση των καθημερινών ζητημάτων που ταλανίζουν τον προσφυγικό κόσμο αλλά και στην αδικία που υφίστανται οι ιδιοκτήτες κατεχόμενων περιουσιών, δεδομένης της αδυναμίας αξιοποίησης των απροσπέλαστων τουρκοκρατούμενων περιουσιών τους.
Λευκωσία, 20.6.2024
Γιώργος Λυσανδρίδης
Πρόεδρος ΠΕΠ
