Το συνολικό κόστος στον καταναλωτή από το σχέδιο «Πληρώνω όσο πετώ», περιλαμβανομένου και του παγίου και του κόστους αγοράς της ειδικής σακούλας, σύμφωνα με τις μελέτες βιωσιμότητας των Τοπικών Αρχών, εκτιμάται ότι στην αρχή εφαρμογής του μέτρου θα κυμαίνεται μεταξύ €150-€250 ανά έτος, είπε η Υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, Μαρία Παναγιώτου, στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Περιβάλλοντος την Τετάρτη.
Οι βουλευτές υπογράμμισαν την αναγκαιότητα άμεσης εφαρμογής του μέτρου, καθώς έχει ήδη καθυστερήσει πολύ, ενώ εξέφρασαν ανησυχίες για το κόστος που σε αρκετές περιπτώσεις είναι αυξημένο σε σχέση με το τι πληρώνει σήμερα το κάθε νοικοκυριό.
Σε δηλώσεις της μετά την ολοκλήρωση της συνεδρίας της Επιτροπής, η Υπουργός είπε ότι το «Πληρώνω όσο Πετώ» είναι μέρος της στρατηγικής που έχει καταρτιστεί για ολιστική διαφοροποίηση και συμμόρφωση με τους στόχους. «Είναι μια υποχρέωση που έχουν οι Τοπικές Αρχές ώστε η Κύπρος να σταματήσει, επιτέλους, να έχει την αρνητική πρωτιά σε όγκους αποβλήτων ανά νοικοκυριό. Για μας η διαλογή στην πηγή είναι η καλύτερη μέθοδος για μείωση των αποβλήτων και για αυτό είμαστε εδώ, δίπλα στις Τοπικές Αρχές για να βελτιώσουμε τα όποια προβλήματα υπάρχουν, να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις και να τις βοηθήσουμε μαζί με μια σημαντική οικονομική ενίσχυση, ύψους €25 εκατ. για να εφαρμόσουν το σύστημα».
Απαντώντας σε ερώτηση κατά πόσον θα μπορούσαν να εξεταστούν πρακτικές άλλων χωρών που δεν χρησιμοποιούν αυτό το σύστημα και αξιοποιούν τα απόβλητα για να παράγουν ενέργεια, η Υπουργός ανέφερε ότι η παραγωγή ενέργειας από τη διαχείριση είναι κάτι το οποίο ούτως ή άλλως μελετάται και είναι μέσα στις πρόνοιες που εξετάζονται στη μεγάλη μελέτη βιωσιμότητας που θα προκηρυχθεί τις επόμενες μέρες.
«Εμείς αυτό το οποίο έχουμε κάνει και είμαστε ήδη στη διαδικασία υλοποίησης είναι από τις κατ’ ιδίαν επαφές που έχουμε με τους διάφορους Δήμους που έχουν ολοκληρώσει τις μελέτες τους, να εξετάσουμε καλές πρακτικές και εισηγήσεις τους, έτσι ώστε να τους δώσουμε τη δυνατότητα να είναι πιο ευέλικτοι και να το εφαρμόσουν πιο σωστά», ανέφερε.
Απαντώντας σε ερώτηση για το κόστος, που, όπως ανέφερε εντός της Επιτροπής, θα κυμαίνεται για κάθε νοικοκυριό από €150 μέχρι €250, και που είναι υψηλότερο απ’ ό,τι πληρώνει σήμερα το κάθε νοικοκυριό, η κ. Παναγιώτου είπε πως το ποσό αυτό είναι το ποσό που κατέδειξαν οι μελέτες βιωσιμότητας που έχουν ολοκληρωθεί και κατατεθεί από τις Τοπικές Αρχές.
Είναι, εξήγησε, «ποσά τα οποία περιλαμβάνουν και πάγιο και σακούλα και οι ειδικοί του Τμήματος Περιβάλλοντος εκτιμούν ότι αυτό είναι το αρχικό κόστος που θα υπάρχει, μέχρι ο πολίτης να ξεκινήσει και να κάνει σωστά διαλογή στην πηγή» και πρόσθεσε ότι «είναι ένα πολύ καλό σύστημα για να μειώσουμε τα απόβλητά μας και η φιλοσοφία του βασίζεται ακριβώς σε αυτό που λέει το όνομά του, δηλαδή Πληρώνω Όσο Πετώ».
Η Υπουργός, εντός της Επιτροπής, αναφέρθηκε, επίσης, και στην πρόοδο σχετικά με τις συμβάσεις για την αναβάθμιση των υποδομών διαχείρισης δημοτικών αποβλήτων, «έτσι ώστε η Κύπρος να συμμορφωθεί με τους κλιματικούς και περιβαλλοντικούς στόχους για μείωση των αποβλήτων, αύξηση των ροών και των ποσοστών ανακύκλωσης και φυσικά σωστής διαχείρισης». Σημείωσε ότι εντός Ιανουαρίου, θα γίνουν οι πρώτες κατακυρώσεις στις συμβάσεις που είναι σε εξέλιξη.
Ο Πρόεδρος της Επιτροπής, Βουλευτής του Κινήματος Οικολόγων, Χαράλαμπος Θεοπέμπτου, σε δηλώσεις του μετά την Επιτροπή, είπε ότι η οδηγία για τον διαχωρισμό των αποβλήτων στην πηγή είναι από το 2008. «Πρέπει επιτέλους να ξεκινήσουμε να διαχειριζόμαστε τα απόβλητα σωστά. Καμιά τεχνολογία δεν μπορεί να χωρίσει τόσο καλά τα απόβλητα όπως στο σπίτι και αυτός που τα διαχωρίζει να έχει το όφελος».
Πρόσθεσε ότι αν από τα απόβλητα ενός νοικοκυριού φύγουν τα οργανικά, που αποτελούν το 50%, και τα ανακυκλώσιμα που αποτελούν άλλο 10-12%, μένουν λιγότερα από τα μισά για τις μονάδες και θα μπορεί να δουλέψει καλύτερα το σύστημα στο Πεντάκωμο και στην Κόσιη. Επίσης, ανέφερε ότι με τα οργανικά απόβλητα μπορούμε να παράξουμε ενέργεια.
Όπως είπε, το πρόβλημα, όπως διαφάνηκε, είναι ότι για πολλούς δήμους και κοινότητες τα έσοδα από τα σκουπίδια είναι το μοναδικό το οποίο πληρώνουν οι πολίτες. Κάλεσε να δουλέψει σωστά το σύστημα και αν υπάρχουν προβλήματα να δούμε με ποιο τρόπο θα λυθούν.
«Είχαμε στόχο το 2024 από την ΕΕ να κάνουμε 50% ανακύκλωση. Δεν το πετύχαμε. Το 2025 ο στόχος γίνεται 55%, το 2027 γίνεται 70%. Αν δεν εφαρμοστεί το σύστημα δεν θα πιάσουμε κανέναν από τους στόχους. Χάσαμε και τον στόχο για τα οργανικά απόβλητα και έρχονται δύσκολες μέρες αν δεν τα κάνουμε», είπε.
Ο Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Πρόδρομος Αλαμπρίτης εξέφρασε την ανησυχία του για την καθυστέρηση εφαρμογής του προγράμματος, καθώς, όπως είπε, «ίσως καλεστούμε να πληρώσουμε πρόστιμα σαν κράτος από την Ευρωπαϊκή Ένωση».
Πρόσθεσε ότι πρέπει να γίνει η κατάλληλη ενημέρωση του κόσμου για να γνωρίζει πώς εφαρμόζεται το «Πληρώνω όσο Πετώ», αλλά και να δούμε πώς αξιοποιούμε τα οργανικά απόβλητα για να μειωθεί το συνολικό κόστος που θα κληθούν να πληρώσουν οι πολίτες.
«Υποσχεθήκαμε στον κόσμο ότι πληρώνουν όσο πετούν, άρα όποιος κάνει σωστή ανακύκλωση, σωστό διαχωρισμό των αποβλήτων θα πληρώνει λιγότερα, πρέπει αυτό να διασφαλίσουμε να συμβεί γιατί από τους μέχρι τώρα υπολογισμούς φαίνεται ότι το κόστος θα είναι αυξημένο σε σχέση με το προηγούμενο διάστημα», είπε.
Ο Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Νίκος Κέττηρος, σε δηλώσεις του, είπε ότι υπήρξε παραδοχή από την Υπουργό «για σπασμένους κρίκους στην αλυσίδα του συστήματος» Πληρώνω όσο Πετώ, το οποίο θα συνεπάγει και αυξημένο κόστος για τους ίδιους τους πολίτες.
«Ξεκαθαρίζουμε ότι το πρόβλημα για εμάς δεν είναι η φιλοσοφία του συστήματος «Πληρώνω όσο πετώ». Το πρόβλημα για εμάς είναι ο κακός σχεδιασμός ο οποίος έχει γίνει», ανέφερε, με αποτέλεσμα να μη γίνεται αυτό για το οποίο οι αρχές δεσμεύονταν με την ψήφιση του νομοσχεδίου, δηλαδή το χαμηλότερο κόστος για τους πολίτες.
Επιπρόσθετα, αναφέρθηκε και στον κίνδυνο το μεγαλύτερο κόστος για τους πολίτες να ωθήσει κάποιους να ρίχνουν το σκουπίδια τους μέσα στους ποταμούς, μέσα στους, σε διπλανές κοινότητες. Αναφερόμενος στο παράδειγμα της Αγλαντζιάς είπε ότι ενώ στον Δήμο μειώθηκε ο όγκος σκουπιδιών, στους γύρω δήμους αυξήθηκε κατά 40% «γιατί κάποιοι έπαιρναν τα σκουπίδια τους με σακούλες και τα έπαιρναν σε διπλανούς δήμους ή κοινότητες.
Ο πολίτης «δεν θα μάθει με το έτσι θέλω να διαχωρίζει τα σκουπίδια. Ο πολίτης θα μάθει να διαχωρίζει τα σκουπίδια αν δώσουμε κίνητρα και αυτό είναι που πρέπει να κάνει το Υπουργείο Γεωργίας και το Τμήμα Περιβάλλοντος με το κονδύλι των €25 εκ.», είπε, φέρνοντας ως παράδειγμα κινήτρων να δοθούν λεφτά στους δήμους για να εξασφαλίσουν τις καλύτερες συνθήκες, ούτως ώστε να πέσει το κόστος.
