Τον Νοέμβριο βρέθηκα στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, με αφορμή προγραμματισμένη επέμβαση συγγενικού μου προσώπου. Τότε διαπίστωσα κάτι που δύσκολα μπορεί να γίνει αποδεκτό σε ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος: στο μεγαλύτερο δημόσιο νοσοκομείο της Κύπρου δεν λειτουργούσε καντίνα.
Σήμερα βρισκόμαστε στα μέσα Φεβρουαρίου και, παρά το χρονικό διάστημα που μεσολάβησε, δεν έχει αλλάξει απολύτως τίποτα.
Σε έναν χώρο που φιλοξενεί περισσότερους από 400 νοσηλευόμενους, περίπου 1.500 εργαζόμενους και εκατοντάδες επισκέπτες και εξωτερικούς ασθενείς καθημερινά, δεν υπάρχει ούτε ένα σταθερό σημείο όπου κάποιος μπορεί να αγοράσει νερό, καφέ, ένα απλό γεύμα ή βασικά είδη πρώτης ανάγκης. Υπάρχουν διάσπαρτες αυτόματες μηχανές, για όσους καταφέρουν να τις εντοπίσουν, όμως η καντίνα παραμένει κλειστή.
Το ζήτημα αυτό δεν είναι απλώς διοικητικό. Είναι θέμα αξιοπρέπειας, σεβασμού και ευθύνης του κράτους απέναντι στους πολίτες του, αλλά και απέναντι στους ίδιους τους εργαζόμενους του νοσοκομείου. Ιδιαίτερα για ηλικιωμένους, άτομα με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα, καθώς και για συνοδούς που παραμένουν στον χώρο για ώρες ή και ημέρες, η απουσία βασικών υποδομών μετατρέπεται σε καθημερινή ταλαιπωρία.
Και το πρόβλημα δεν περιορίζεται στη Λευκωσία. Αντίστοιχο φαινόμενο παρατηρείται και στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας, καθώς και στο Γενικό Νοσοκομείο Πάφου, όπου σύμφωνα με μαρτυρίες η απουσία καντίνας ενδέχεται να διαρκεί ακόμη και δύο χρόνια. Όταν τρία δημόσια νοσοκομεία παρουσιάζουν το ίδιο κενό, τότε δεν μιλάμε για μεμονωμένη δυσλειτουργία, αλλά για συστημική αδράνεια.
Τρεις απλές λύσεις που αξίζουν και μπορούν να εφαρμοστούν άμεσα.
Η επίκληση των διαδικασιών προσφορών δεν μπορεί να αποτελεί μόνιμη δικαιολογία. Όταν επί μήνες ή και χρόνια, δεν αλλάζει τίποτα, το πρόβλημα παύει να είναι γραφειοκρατικό και γίνεται θέμα επιλογών.
- Προσωρινή λειτουργία της καντίνας με βασικά είδη.
Ο ΟΚΥπΥ μπορεί να θέσει άμεσα σε λειτουργία την καντίνα σε μεταβατικό στάδιο, με περιορισμένο αλλά επαρκές μενού: νερό, καφέ, ροφήματα, σάντουιτς και απλά γεύματα, μέχρι να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες για μόνιμη ανάθεση.
- Διάθεση συγκεκριμένων υπαλλήλων αποκλειστικά για τη λειτουργία της.
Με την προσωρινή διάθεση ή πρόσληψη μικρού αριθμού υπαλλήλων, μπορεί να καλυφθεί άμεσα το κενό. Πρόκειται για πρακτική λύση, όχι για μόνιμη δομή, που όμως λύνει ένα καθημερινό πρόβλημα χιλιάδων ανθρώπων.
- Ενίσχυση και σωστή τοποθέτηση αυτόματων μηχανών.
Ως συμπληρωματικό μέτρο, οι αυτόματες μηχανές πρέπει να είναι επαρκείς, λειτουργικές και τοποθετημένες σε κεντρικά και προσβάσιμα σημεία, με βασικά προϊόντα και όχι απλώς τυπική παρουσία.
Δεν είναι πολυτέλεια,είναι υποχρέωση. Η ύπαρξη καντίνας σε δημόσιο νοσοκομείο δεν είναι προαιρετική παροχή. Είναι αυτονόητη υποχρέωση. Όταν από τον Νοέμβριο μέχρι και σήμερα στο Νοσοκομείο Λευκωσίας δεν αλλάζει τίποτα και σε άλλες πόλεις για πολύ μεγαλύτερο διάστημα, δεν έχει δοθεί καμία λύση, τότε το ζήτημα δεν είναι η δυσκολία, αλλά η έλλειψη άμεσης παρέμβασης.
Τα δημόσια νοσοκομεία της Κύπρου δεν χρειάζονται άλλες εξηγήσεις. Χρειάζονται πράξεις και Λύσεις.
Γιατί τελικά, η ποιότητα του δημόσιου συστήματος υγείας κρίνεται και από τα απλά, καθημερινά πράγματα που δείχνουν αν ο πολίτης αντιμετωπίζεται με σεβασμό ή ως δεδομένος.
* Οικονομολόγος, μέλος του Π.Γ. του ΔΗΣΥ & Υποψήφιος Βουλευτής Λευκωσίας
