Κάθε κρίση δημιουργεί τόσο απειλές όσο και ευκαιρίες. Σοβαρά προβλήματα πλέον δημιουργούνται διεθνώς για την παγκόσμια οικονομία λόγω πολέμων, όμως την ίδια ώρα κρύβονται σημαντικές ευκαιρίες για τον Ελληνισμό και την ανάκαμψή του, τις οποίες θα αναλύσουμε παρακάτω.
Το πλαίσιο.
Καταρχάς, η κρίση και ο πόλεμος που έχει ξεκινήσει μεταξύ Ιράν-ΗΠΑ-Ισραήλ φαίνεται να μην έχει μηχανισμό επίλυσης ή άμεσης συμφωνίας. Για πολλούς ο Αλί Χαμενεΐ(Σαγίντ) είναι ο άμεσος απόγονος του ίδιου του Προφήτη Μωάμεθ (Σιιτική πλευρά του Ισλάμ)[1], δηλαδή δεν σκότωσαν μόνο έναν ηγέτη εν μέσω συνομιλιών για δεύτερη φορά, διαλύοντας έτσι και την όποια αξιοπιστία αλλά και έναν πνευματικό-ιερό ηγέτη που έχει σχέση με την ίδια την Ισλαμική πίστη και τον πυρήνα της. Κάποιοι άνοιξαν κυριολεκτικά το «κουτί της Πανδώρας» χωρίς να υπάρχει τώρα τρόπος να κλείσει με την όποια συμφωνία ειρήνης στο εγγύς μέλλον να φαίνεται σήμερα αδύνατη. Κάποιοι άλλοι μιλούν για την εφαρμογή της «μωσαϊκής άμυνας» και τρόπου διοίκησης που στην ουσία δημιουργεί ένα μη ελεγχόμενο Ιράν είτε από μέσα είτε από έξω καθώς επαρχίες λειτουργούν πλέον αυτόνομα[2].
Το διεθνές πρόβλημα και η ευκαιρία του Ελληνισμού.
Μεγάλα προβλήματα εντοπίζονται προφανώς στη διακίνηση του πετρελαίου όλων των χωρών του Κόλπου, που αντιπροσωπεύουν περίπου το 30% του παγκόσμιου πετρελαίου και 17% φυσικού αερίου[3]. Οι επιπτώσεις δεν είναι μόνο στην αύξηση των τιμών, αλλά και στην ίδια την προμήθεια ενέργειας και πετρελαίου. Χώρες καλούν για περιορισμό χρήσης ενέργειας και ζητούν τον περιορισμό των εργασιών. Για παράδειγμα, στην Αίγυπτο ήδη επιβάλλουν υποχρεωτικό κλείσιμο εργασιών μετά τις 9 το βράδυ[4] προς εξοικονόμηση, ενώ το Μπαγκλαντές μειώνει τις ώρες εργασίας[5]. Λίγοι όμως αναφέρουν ότι μείζον πρόβλημα είναι η μεγάλη επίπτωση στην τροφική αλυσίδα αλλά και στα λιπάσματα. Υπολογίζεται ότι το 30-50[6]% των λιπασμάτων προέρχονται από τις χώρες του Κόλπου. Πολλοί θα αναρωτηθούν γιατί. Η απάντηση βρίσκεται στο ότι τα λιπάσματα παράγονται σήμερα από φυσικό αέριο, όπως ουρία και αμμωνία, με τη μέθοδο Haber-Bosch. Το διεθνές πρόβλημα θα μεγεθυνθεί ακόμα περισσότερο αν παρουσιαστούν προβλήματα και στα Στενά της Ερυθράς Θάλασσας (Bab el-Mandeb) και κατ’ επέκταση στην Διώρυγα του Σουέζ που περνά το 10% του παγκόσμιου πετρελαίου και 8% του φυσικού αερίου[7].
Η Ελλάδα, η Κύπρος και η ΕΕ.
Η ΕΕ εισάγει το 60% της ενέργειας από το εξωτερικό[8]. Ο πόλεμος μεταξύ Ρωσίας-Ουκρανίας μέσω αντιπροσώπων (ΗΠΑ και ΕΕ) της έχει στερήσει το «φθηνό ρωσικό αέριο», που οδήγησε για πολλούς σε ύφεση ή μηδενική ανάπτυξη την ΕΕ. Η απώλεια των χωρών του Κόλπου προκαλεί αυξημένες πιέσεις στο οικονομικό παγκόσμιο σύστημα, αυξάνοντας το κόστος παραγωγής, περιορίζοντας σημαντικά τα κέρδη, οδηγώντας σε ζημιές και ύφεση. Αυτό όμως δημιουργεί σημαντικές διεθνείς και ευρωπαϊκές ανάγκες, που ο Ελληνισμός μπορεί και πρέπει να εκμεταλλευτεί.
Ο Ελληνισμός ως Σωσίβιο Σωτηρίας της Δύσης.
Η Ελλάδα και η Κύπρος για δεκαετίες προσπαθούν να εξορύξουν τον ορυκτό τους πλούτο, τόσο το πετρέλαιο όσο και το φυσικό αέριο. Διάφορα συμφέροντα εμποδίζουν, κυρίως η επιθετικότητα της Τουρκίας. Η ΕΕ στερείται την ηλεκτρική διασύνδεση(GSI) Ευρώπης-Μέσης Ανατολής, ξανά λόγω της Τουρκίας. Σημαντικό να αναφερθεί για την Ελλάδα ότι το διαχρονικό πρόβλημα υψηλού κόστους παραγωγής και η χαμηλή παραγωγική βιομηχανική βάση εντοπίζεται στο υψηλό ενεργειακό κόστος εισαγωγών πετρελαίου. Η εισαγωγή πετρελαίου είναι και η κύρια αιτία του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών της Ελλάδας. Μία πιθανή προμήθεια ενέργειας από την ίδια την Ελλάδα και την Κύπρο θα βοηθούσε το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών και τη δημιουργία πλεονασμάτων. Θα βοηθούσε την οικονομία διεθνώς να μειώσει το αυξανόμενο κόστος, να απορροφήσει την ενεργειακή κρίση και να επανέλθει στη σταθερότητα. Ενδεικτικά, σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης υπολογίζεται ο ορυκτός πλούτος μόνο της Ελλάδας είναι περίπου στο 1,5 τρισεκατομμύρια ευρώ (τιμές 2012)[9].
Η Χρυσή Ευκαιρία για τον Ελληνισμό.
Η ενέργεια δεν είναι κάτι που πρέπει να θεωρούμε μόνο ως έναν τομέα όπως τους άλλους, αλλά ίσως να θεωρείται θέμα επιβίωσης ή μη του Ελληνισμού τις επόμενες δεκαετίες, όσο υπερβολικό κι αν ακούγεται.
Ο λόγος είναι ότι η ενέργεια, πέρα από τη δραματική μείωση του κόστους και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας, μπορεί να δώσει τους αναγκαίους πόρους και τον πλούτο που το ελληνικό σύστημα τώρα υπολείπεται λόγω των οικονομικών κρίσεων του 2010 και 2013. Οι χειρισμοί των εταίρων οδήγησαν σε διάλυση της φερεγγυότητας του Ελληνικού χρηματοπιστωτικού συστήματος μέσω απομείωσης των Ελληνικών ομολόγων(PSI) και οδήγησαν σε μερική πτώχευση το 2012. Αυτό έπληξε οικονομικά την Ελλάδα με απώλεια του 1/3 του ΑΕΠ την περασμένη δεκαετία(που ακόμα να ανακάμψει) ενώ ένα χρόνο μετά έπληξαν και το οικονομικό κέντρο της Κύπρου που ανθούσε το 2013 με το γνωστό κούρεμα καταθέσεων.
Ο κίνδυνος για τον Ελληνισμό βρίσκεται στο ότι η Τουρκία τα τελευταία χρόνια παράλληλα ακολούθησε ελεύθερες πολιτικές εκτός κοινού νομίσματος, που της πρόσφεραν μεγάλη οικονομική μεγέθυνση, ενώ την έχουν φέρει πλέον σε ένα ΑΕΠ 5,3 φορές μεγαλύτερο από αυτό της Ελλάδας. Την ίδια στιγμή επέτρεψαν στην Τουρκία να αναπτύξει τη στρατιωτική της βιομηχανία.
Η Ελλάδα και η Κύπρος πρέπει να βρουν τρόπους για να κλείσουν το χάσμα, αλλιώς η στρατιωτική και οικονομική γιγάντωση της Τουρκίας θα οδηγήσει σε διαφοροποιήσεις επί του εδάφους καθώς η ύπαρξη αδυναμίας εκ μέρους μας, θα ελκύει όλο και περισσότερο την Τουρκία σε περισσότερες επιθετικές ενέργειες όπως π.χ την κατάληψη Ελληνικών νησιών στο Αιγαίο.
Το παράδειγμα της Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν.
Αυτό ακριβώς συνέβηκε δίπλα μας. Τις προηγούμενες δεκαετίες η Αρμενία και το Αζερμπαϊτζάν κρατούσαν ισορροπίες δυνάμεων. Μάλιστα στις αρχές της δεκαετίας του ’90 οι Αρμένιοι πέτυχαν και νίκες έναντι των Αζέρων[10]. Εκείνο που άλλαξε τις ισορροπίες δυνάμεων ήταν η εύρεση και η αξιοποίηση του πετρελαίου των Αζέρων. Έτσι οι Αζέροι βρήκαν τους πόρους, μεγέθυναν την οικονομία τους, αναβάθμισαν ανεμπόδιστα τη στρατιωτική τους ισχύ και δημιούργησαν παράλληλα τεχνολογικό χάσμα ανάμεσα στους δύο στρατούς[11]. Ενδεικτικά το 2006 είχε μία εντυπωσιακή ανάπτυξη της τάξεως του 34.5 %, ενώ το 2022 το πετρέλαιο αποτέλεσε το 47,8% του ΑΕΠ του Αζερμπαϊτζάν[12]. Ως αποτέλεσμα, στη σύγκρουση του 2023 οι Αρμένιοι έχασαν παταγωδώς. 100 χιλιάδες Αρμένιοι εκδιώχθηκαν κακήν-κακώς από τις πατρογονικές τους εστίες και η Αρμενική κυβέρνηση συνθηκολόγησε[13]. Ακριβώς σε αυτή την κατάσταση βρισκόμαστε, αλλά πριν από την κρίση. Αυτή η κρίση θα έρθει ανεμπόδιστα όσο η οικονομική και η στρατιωτική ισχύς της Τουρκίας αυξάνεται και το χάσμα μεγεθύνεται.
Αν δεν εξισορροπηθούν οι δυνάμεις μέσω έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων είναι βέβαιο ότι η κατάσταση θα οδηγήσει την Τουρκία να επεκτείνει ακόμα περισσότερο τη γεωγραφική της επιρροή και θα αποτελεί όλο και μεγαλύτερη απειλή. Αν θέλουμε να το αποτρέψουμε, η εκμετάλλευση του ορυκτού πλούτου είναι μονόδρομος. Τώρα είναι η ώρα να πιέσουμε τους πάντες, την Chevron, την Total, Eni, ExxonMobil, την ΕΕ και ΗΠΑ να επιταχυνθούν οι διαδικασίες επιβάλλοντας κυρώσεις σε όποιο εναντιώνεται. Ο Ελληνισμός μπορεί να γίνει το σωσίβιο οικονομικής σωτηρίας της Δύσης, ενώ ταυτόχρονα θα βρει τα μέσα να υπερασπιστεί τον εαυτό του. Διαφορετικά, αναπόφευκτα θα πρέπει να αρχίσουμε να προετοιμαζόμαστε για στρατιωτική σύγκρουση.
Ζήνωνας Μιχαηλίδης
[1] Ali Khamenei was a sayyid, one of a large number of people who are said to be descended from Muhammad through his daughter Fatima and her husband Ali, Muhammad’s cousin https://www.britannica.com/question/Is-Ali-Khamenei-a-descendant-of-Muhammad
[2] Iran’s ‘Mosaic Defense’ Strategy: Decentralization as Resilience Factor https://thesoufancenter.org/intelbrief-2026-march-9a/
[3] The Middle East holds some of the lowest-cost oil and gas resources in the world, and in 2024 provided around 30% of global oil production and 17% of global natural gas production.
[4] Shops and restaurants in Egypt told to close early as energy crisis deepens
[5] Bangladesh cuts working hours to save energy amid Middle East crisis https://www.reuters.com/sustainability/boards-policy-regulation/bangladesh-cuts-working-hours-save-energy-amid-middle-east-crisis-2026-04-03/
[6] The Middle East accounts for approximately 40% to 50% of that traded volume. https://www.forbes.com/sites/rrapier/2026/03/01/beyond-oil-the-strait-of-hormuz-and-the-global-food-risk/
[7] Suez Canal – Factsheet
[8] EU energy imports hit 57% dependency as oil and gas dominate supply https://www.brusselstimes.com/2029751/eu-energy-imports-hit-57-dependency-as-oil-and-gas-dominate-supply
[9] Tsirambides, A., & Filippidis, A. (2012). Energy mineral resources of Greece. Journal of Environmental Science and Engineering B, 1(9), 709–719. https://doi.org/10.17265/2162-5263/2012.09.001
[10] Oil firms bankroll Azerbaijan’s warring regime with billions in fossil fuel money https://globalwitness.org/en/campaigns/fossil-fuels/oil-firms-bankroll-azerbaijans-warring-regime-with-billions-in-fossil-fuel-money/
[11] Using its oil resources efficiently, Azerbaijan experienced an economic boom and in 2006 became the country with highest GDP growth in the world at 34.5%. The remarkable reduction of GDP during the war years was replaced by 73% GDP growth between 1995 and 2000. In the 2000s, this high level of GDP growth continued and in 2014, GDP levels were 25 times than they were in 1995. The average annual growth level of the economy was about 11% between 2000-2015. https://blogs.shu.edu/journalofdiplomacy/2017/04/the-economic-impact-of-the-nagorno-karabakh-conflict-and-ensuing-developments/
[12] Oil as a Perpetuum Mobile of Azerbaijan https://bakuresearchinstitute.org/en/oil-as-a-perpetuum-mobile-of-azerbaijan/
[13] Nagorno-Karabakh: Armenia says 100,000 refugees flee region
https://www.bbc.com/news/world-europe-66969845
