Του Ανδρέα Κωνσταντίνου
Βουλευτή Λευκωσίας – Δημοκρατικός Συναγερμός
Συντονιστής Επιτροπής Εργασίας ΔΗΣΥ
Η συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση είναι μια από τις σημαντικότερες κοινωνικές αλλαγές που καλείται να αποφασίσει η Βουλή. Αφορά ανθρώπους που εργάστηκαν μια ολόκληρη ζωή, πλήρωσαν εισφορές και σήμερα δικαιούνται να ζουν με αξιοπρέπεια.
Τα στοιχεία είναι δύσκολο να αγνοηθούν. Το ποσοστό των ατόμων ηλικίας 65 ετών και άνω με εισόδημα κάτω από το όριο κινδύνου φτώχειας έφτασε το 31,1% το 2024, όταν το αντίστοιχο ποσοστό για το σύνολο του πληθυσμού ήταν 14,6%. Δεν μιλάμε, επομένως, για μια μικρή ομάδα συμπολιτών μας ούτε για ένα περιφερειακό πρόβλημα κοινωνικής πολιτικής. Μιλάμε για μια πραγματικότητα που αγγίζει χιλιάδες οικογένειες.
Γι’ αυτό η ουσιαστική αύξηση των χαμηλών συντάξεων είναι αναγκαία και αποτελεί κοινωνική δικαιοσύνη.
Όμως πρέπει να συμφωνήσουμε πρώτα τι σημαίνει αξιοπρεπής σύνταξη. Δεν μπορεί να σημαίνει απλώς ένα ποσό που επιτρέπει την επιβίωση. Πρέπει να διασφαλίζει, στον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό, ένα επίπεδο διαβίωσης ανάλογο με εκείνο που είχε ο συνταξιούχος κατά τον εργασιακό του βίο.
Ταυτόχρονα, έχουμε μια υποχρέωση απέναντι και στους σημερινούς και στους αυριανούς συνταξιούχους.
Η θέση που αναδείχθηκε μέσα από τον διάλογο με όλους τους εμπλεκόμενους είναι ξεκάθαρη: θέλουμε αυξήσεις στις χαμηλές συντάξεις, χωρίς αύξηση των εισφορών, χωρίς αύξηση του ορίου συνταξιοδότησης, χωρίς μείωση οποιασδήποτε σύνταξης και, κυρίως, χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η βιωσιμότητα του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων.
Αυτοί οι στόχοι πρέπει να επιτευχθούν όλοι μαζί.
Η μεγάλη πρόκληση είναι η βιωσιμότητα
Δεν αρκεί να αποφασίσουμε πόσα θα δώσουμε σήμερα. Πρέπει να γνωρίζουμε πώς θα μπορούν να καταβάλλονται αυτές οι συντάξεις και αύριο.
Δεν μπορούμε να μεταφέρουμε το κόστος στις επόμενες γενιές μέσω μελλοντικών αυξήσεων εισφορών ή μέσω ενός Ταμείου που θα δυσκολεύεται να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του.
Χρειάζεται, επομένως, ένα πραγματικό περιθώριο ασφαλείας απέναντι σε δυσμενείς οικονομικές και δημογραφικές εξελίξεις, ώστε οι αυριανοί εργαζόμενοι να μη βρεθούν αντιμέτωποι με νέες επιβαρύνσεις.
Και εδώ βρίσκεται, κατά την άποψή μας στον Δημοκρατικό Συναγερμό, ένα βασικό κομμάτι της λύσης: ο δεύτερος πυλώνας, τα Ταμεία Προνοίας, πρέπει επιτέλους να μπει ουσιαστικά στην εξίσωση.
Σήμερα μόνο περίπου ένας στους τέσσερις εργαζόμενους καλύπτεται από Ταμείο Προνοίας. Αυτό πρέπει να αλλάξει.
Χρειαζόμαστε σύγχρονη νομοθεσία, ισχυρό πλαίσιο εποπτείας και φορολογικά και άλλα κίνητρα που θα ενθαρρύνουν εργοδότες και εργαζομένους να συμμετέχουν.
Μόνο έτσι θα δημιουργήσουμε ένα πραγματικό δεύτερο πυλώνα που θα συμπληρώνει την κοινωνική ασφάλιση και θα ενισχύει το συνταξιοδοτικό εισόδημα χωρίς να επιβαρύνει αποκλειστικά το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων.
Μεταρρύθμιση δεν σημαίνει απλώς αναδιανομή
Η μεταρρύθμιση δεν μπορεί να είναι μια άσκηση κατά την οποία μοιράζουμε διαφορετικά τα ίδια χρήματα, αυξάνοντας κάποιες συντάξεις και δημιουργώντας νέες ανισορροπίες αλλού.
Ούτε μπορούμε να στηριζόμαστε αποκλειστικά στην προσδοκία υψηλών αποδόσεων των επενδύσεων για να αποφύγουμε μελλοντικές αυξήσεις εισφορών.
Χρειαζόμαστε ένα σύστημα δίκαιο, αναλογικό και βιώσιμο, όπου ο πολίτης γνωρίζει τι εισφέρει και τι συνταξιοδοτικό δικαίωμα αποκτά.
Και κάθε αλλαγή στα υφιστάμενα ή μελλοντικά συνταξιοδοτικά δικαιώματα πρέπει να είναι πλήρως τεκμηριωμένη νομικά και αναλογιστικά. Κανένας συνταξιούχος δεν πρέπει να βρεθεί αντιμέτωπος με απρόβλεπτη μείωση του εισοδήματός του.
Η Βουλή πρέπει να πάρει μια μεγάλη απόφαση με ορίζοντα δεκαετιών
Ο στόχος της εφαρμογής της μεταρρύθμισης από το 2027 είναι σημαντικός. Η ταχύτητα, όμως, δεν πρέπει να υποκαταστήσει τη σοβαρότητα.
Ως Δημοκρατικός Συναγερμός θα στηρίξουμε κάθε προσπάθεια που πραγματικά ενισχύει τους χαμηλοσυνταξιούχους και αποκαθιστά την αξιοπρέπεια τους.
Θα επιμείνουμε όμως σε μια μεταρρύθμιση που θα προστατεύει τη βιωσιμότητα του Ταμείου, θα διατηρεί τον αναλογικό χαρακτήρα του συστήματος, θα αναπτύσσει τον δεύτερο πυλώνα και δεν θα μεταφέρει το κόστος στις επόμενες γενιές.
Γι’ αυτό και η παράκλησή μας προς την Εκτελεστική Εξουσία είναι απλή:
Το νομοσχέδιο που θα έρθει στη Βουλή να είναι σοβαρό, βιώσιμο, λειτουργικό και δίκαιο.
Να μην είναι απλώς μια αναδιανομή των ίδιων χρημάτων.
Και, κυρίως, να μην είναι ένα πυροτέχνημα ενόψει των Προεδρικών Εκλογών.
Το συνταξιοδοτικό δεν αφορά την επόμενη κάλπη. Αφορά τις επόμενες δεκαετίες.
Ανδρέας Κωνσταντίνου
Βουλευτής Λευκωσίας
Δημοκρατικός Συναγερμός
