Σε έναν τεράστιο όγκο αιτήσεων αδειοδότησης καλείται να ανταποκριθεί ο Επαρχιακός Οργανισμός Αυτοδιοίκησης Λεμεσού, την ώρα που η αναπτυξιακή δραστηριότητα στην επαρχία συνεχίζει με ιδιαίτερα υψηλούς ρυθμούς. Σύμφωνα με στοιχεία που παραθέτει στην «Επιχειρηματική Λεμεσό» ο πρόεδρος του ΕΟΑ Λεμεσού, Γιάννης Τσουλόφτας, οι εκκρεμείς υποθέσεις ανέρχονται συνολικά σε περίπου 12.300, παρόλο που ο Οργανισμός διεκπεραιώνει περίπου 1.000 αιτήσεις κάθε μήνα.
Από τις περίπου 8.000 παλιές αιτήσεις σε φυσικούς φακέλους που παραδόθηκαν στον ΕΟΑ με την έναρξη της μεταρρύθμισης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, την 1η Ιουλίου 2024, παραμένουν σε εκκρεμότητα περίπου 1.100 πολεοδομικές και 800 οικοδομικές αιτήσεις, δηλαδή συνολικά περίπου 1.900.
Παράλληλα, μέσω του ηλεκτρονικού συστήματος «Ιππόδαμος» εκκρεμούν σήμερα περίπου 5.000 πολεοδομικές αιτήσεις, 4.100 οικοδομικές, καθώς και άλλες 1.300 υποθέσεις που αφορούν πιστά αντίγραφα, ανανεώσεις, παρατάσεις ισχύος και εξαιρέσεις από την υποχρέωση εξασφάλισης άδειας. Ο αριθμός των ηλεκτρονικών υποθέσεων που βρίσκονται σε αναμονή φθάνει έτσι τις 10.400.
Η μεγάλη πρόκληση για τον Οργανισμό είναι ότι ο ρυθμός εισροής νέων υποθέσεων παραμένει εξαιρετικά υψηλός. Όπως επισημαίνει ο κ. Τσουλόφτας, ο ΕΟΑ διεκπεραιώνει περίπου 1.000 πολεοδομικές, οικοδομικές και άλλες αιτήσεις τον μήνα, αλλά την ίδια περίοδο δέχεται περίπου ισάριθμες νέες αιτήσεις μέσω του «Ιππόδαμου».
Το γεγονός αυτό, σύμφωνα με τον ίδιο, αποτυπώνει τόσο τον τεράστιο φόρτο που έχει να διαχειριστεί ο Οργανισμός όσο και την «ξέφρενη αναπτυξιακή δυναμική» που παρουσιάζει η επαρχία Λεμεσού. Παρά τον μεγάλο όγκο των εκκρεμοτήτων, τα στοιχεία καταδεικνύουν σημαντική αύξηση της παραγωγικότητας μετά τη δημιουργία του ΕΟΑ. Πριν από τη μεταρρύθμιση, το Επαρχιακό Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως και ο Δήμος Λεμεσού εκτιμάται ότι εξέδιδαν μαζί περίπου 2.400 πολεοδομικές άδειες ετησίως. Κατά το 2025, ο ΕΟΑ Λεμεσού εξέδωσε περίπου 5.000 άδειες.
Ο κ. Τσουλόφτας διευκρινίζει, ωστόσο, ότι δεν υπάρχουν ακόμη συγκρίσιμα στατιστικά στοιχεία που να επιτρέπουν ασφαλές συμπέρασμα ως προς το κατά πόσο μειώθηκε συνολικά ο χρόνος αναμονής μετά τη δημιουργία του ΕΟΑ. Ο χρόνος έκδοσης μιας άδειας διαφοροποιείται σημαντικά ανάλογα με την κλίμακα και την πολυπλοκότητα της ανάπτυξης.
Για τις κατηγορίες που καλύπτονται από τις ταχείες διαδικασίες, προβλέπεται, εφόσον πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις, έκδοση πολεοδομικής άδειας για ανάπτυξη μέχρι διπλοκατοικίας εντός 20 ημερών και άδειας οικοδομής σε άλλες 20 ημέρες. Για αναπτύξεις τριών ή τεσσάρων οικιστικών μονάδων, μέχρι 12 κατοικιών σε σειρά ή μέχρι 20 διαμερισμάτων σε αμιγώς οικιστικές πολυκατοικίες έως τεσσάρων ορόφων, οι αντίστοιχες προθεσμίες είναι 40 ημέρες για την πολεοδομική και επιπρόσθετες 40 ημέρες για την οικοδομική άδεια.
Στην περίπτωση των πολύ μεγάλων αναπτύξεων, ωστόσο, η πολεοδομική αδειοδότηση δεν γίνεται από τον ΕΟΑ αλλά από τον Διευθυντή του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως. Ως αποτέλεσμα, ο συνολικός χρόνος αδειοδότησης δεν βρίσκεται αποκλειστικά υπό τον έλεγχο του ΕΟΑ. Ως μία από τις σημαντικότερες αιτίες καθυστέρησης αναδεικνύονται οι διαβουλεύσεις με άλλα κυβερνητικά τμήματα και υπηρεσίες.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΕΟΑ, η εξασφάλιση γνωμοδοτήσεων από υπηρεσίες όπως το Τμήμα Περιβάλλοντος, το Τμήμα Δημοσίων Έργων και το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων μπορεί να απαιτήσει ακόμη και αρκετούς μήνες. Η υποστελέχωση αλλά και οι χρονοβόρες διοικητικές διαδικασίες σε ορισμένες κρατικές υπηρεσίες αποτελούν, όπως αναφέρει, έναν «αστάθμητο παράγοντα» εκτός του ελέγχου του ΕΟΑ, ο οποίος δημιουργεί σημαντικά προβλήματα τόσο στις καθυστερήσεις όσο και στον προγραμματισμό της εξέτασης των υποθέσεων.
Για τη βελτίωση των χρόνων αδειοδότησης, ο ΕΟΑ προγραμματίζει την περαιτέρω στελέχωση της Διεύθυνσης Αδειοδότησης της Ανάπτυξης με μόνιμο προσωπικό, παράλληλα με την εκπαίδευση των νεοπροσληφθέντων, την τυποποίηση των διαδικασιών και τη θέσπιση χρονοδιαγραμμάτων για τις εκκρεμείς αιτήσεις. Ταυτόχρονα, βρίσκεται σε εξέλιξη προσπάθεια καλύτερης εκπαίδευσης των ιδιωτών μελετητών, ώστε οι αιτήσεις να υποβάλλονται πληρέστερες και να περιορίζεται ο χρόνος που χάνεται για διορθώσεις και συμπληρωματικά στοιχεία.
Επαφές πραγματοποιούνται επίσης με το κεντρικό κράτος για τεχνικά ζητήματα του συστήματος «Ιππόδαμος», αλλά και για απλοποίηση και εξορθολογισμό της σχετικής νομοθεσίας. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η πρόθεση του ΕΟΑ να εντάξει την Τεχνητή Νοημοσύνη στη διαδικασία αδειοδότησης. Ήδη, σύμφωνα με τον κ. Τσουλόφτα, έχουν αρχίσει προκαταρκτικές εργασίες για την ανάπτυξη εξειδικευμένου ψηφιακού εργαλείου, το οποίο θα υποστηρίζει το προσωπικό κατά την εξέταση των αιτήσεων.
Την ίδια στιγμή, τα στοιχεία για το πρώτο εξάμηνο του 2026 αποτυπώνουν το μέγεθος της ανάπτυξης που βρίσκεται σε εξέλιξη στη Λεμεσό. Σύμφωνα με στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας που επικαλείται ο ΕΟΑ, η επαρχία κατέγραψε τις υψηλότερες επιδόσεις παγκυπρίως σε τρεις βασικούς δείκτες. Η αξία των αδειοδοτημένων έργων ανήλθε στα €853 εκατ., αυξημένη κατά 35% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025, ενώ το συνολικό αδειοδοτημένο εμβαδόν έφθασε τις 720.000 τετραγωνικά μέτρα, επίσης με αύξηση 35%.
Ιδιαίτερα μεγάλη ήταν η αύξηση στις οικιστικές αναπτύξεις, καθώς μέσα στο πρώτο εξάμηνο αδειοδοτήθηκαν περίπου 3.500 οικιστικές μονάδες, αριθμός αυξημένος κατά 62% σε ετήσια βάση.
Η επίδοση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία υπό το βάρος του στεγαστικού προβλήματος της Λεμεσού. Ο κ. Τσουλόφτας εκτιμά ότι η επιτάχυνση της αδειοδότησης μπορεί να συμβάλει στην αύξηση της προσφοράς κατοικιών, υπογραμμίζει όμως ότι δεν αρκεί από μόνη της για την αντιμετώπιση του προβλήματος.
Το κόστος κατασκευής, οι υψηλές τιμές πώλησης και ενοικίασης και η περιορισμένη διαθεσιμότητα προσιτής κατοικίας αποτελούν παράγοντες που βρίσκονται πέραν της αρμοδιότητας του ΕΟΑ. «Ο δικός μας στόχος είναι να διασφαλίζουμε ότι οι διαδικασίες αδειοδότησης προχωρούν με ταχύτητα, διαφάνεια και συνέπεια», σημειώνει ο πρόεδρος του ΕΟΑ Λεμεσού, ώστε η αποτελεσματικότερη λειτουργία του συστήματος να στηρίζει τόσο την αναπτυξιακή δραστηριότητα και τις επενδύσεις όσο και την προσπάθεια κάλυψης των αυξανόμενων στεγαστικών αναγκών της Λεμεσού.
