Η απόφαση του Ηνωμένου Βασιλείου (Η.Β.) να εγκαταλείψει την Ευρωπαϊκή Ένωση πριν από δύο χρόνια έχει δημιουργήσει αρκετά προβλήματα στους Ευρωπαίους ηγέτες, οι οποίοι κρίνουν ότι η αποχώρηση του Η.Β. ενδέχεται να ανοίξει τον δρόμο και για άλλες αποχωρήσεις.
Το ίδιο το Η.Β. αντιμετωπίζει αρκετά εσωτερικά προβλήματα μετά το δημοψήφισμα υπέρ του Brexit, με τη Σκωτία και τη Δημοκρατία της Ιρλανδίας να επιθυμούν την παραμονή τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε.). Οι Βρετανοί πολίτες παρουσιάζονται διχασμένοι, αφού αρκετοί από αυτούς που ψήφισαν υπέρ της εξόδου, νιώθουν ότι εξαπατήθηκαν από τους Ευρωσκεπτικιστές πολιτικούς, ενώ οι νεαρότεροι νιώθουν ότι τους στερείται το δικαίωμα ελεύθερης διακίνησης στις χώρες-μέλη της Ε.Ε.
Σε περίπτωση που το Η.Β. αποχωρήσει τελικά από την Ε.Ε. θα θεωρείται πλέον ως τρίτη χώρα, γεγονός που θα επιφέρει τεράστιες επιπτώσεις, αφενός στην προώθηση των βρετανικών προϊόντων και αφετέρου στη συμμετοχή της χώρας στα ευρωπαϊκά κέντρα λήψεως αποφάσεων.
Στη γειτονική Δημοκρατία της Ιρλανδίας υπάρχει κίνδυνος δημιουργίας βαριών συνόρων με τη Βόρεια Ιρλανδία, γεγονός που φέρνει στη μνήμη των Ιρλανδών τις διαμάχες μεταξύ τους που κράτησαν 30 χρόνια, μέχρι τη συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής το 1998.
Από την άλλη στην Κύπρο και στο Γιβραλτάρ δεν τίθεται προς το παρόν θέμα αποχώρησης των Βρετανών, παραμένει όμως αβέβαιο και αδιευκρίνιστο κατά πόσο θα επηρεαστούν οι αυτόχθονες και οι Βρετανοί κάτοικοι του Βρετανικού «θύλακα» του Γιβραλτάρ και οι διαμένοντες εντός των Βρετανικών Βάσεων στο νησί μας.
Ο επικεφαλής διαπραγματευτής για την αποχώρηση του Η.Ε. από την Ε.Ε., Michel Barnier, ξεκαθάρισε πρόσφατα στα μέλη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών ότι, αν πραγματικά θέλουν να φύγουν οι Βρετανοί χωρίς συμφωνία, θα πρέπει να φύγουν. Άφησε όμως ανοικτό ένα παραθυράκι διατήρησης καλών σχέσεων με την Ε.Ε. για μια μεταβατική περίοδο 2 μέχρι 4 ετών μετά το οριστικό Brexit.
Οι ευρωπαίοι ηγέτες και τεχνοκράτες από τη δική τους πλευρά προετοιμάζονται για μια εταιρική σχέση με το Η.Β. Καταλήγουμε έτσι στο συμπέρασμα ότι μια χώρα, όπως το Η.Β., φεύγει και διατηρεί μια ειδική σχέση με την Ε.Ε., τη στιγμή που μια άλλη χώρα, όπως η Τουρκία, υποψήφια προς ένταξη στην Ε.Ε., αν και αρκετές χώρες-μέλη ζητούν να μείνει εκτός της Ε.Ε., απολαμβάνει τη συνεργασία με αυτήν μέσω μιας άλλης ιδιαίτερης σχέσης και μεταχείρισης. Αυτή η σύγχυση που επικρατεί λόγω του Brexit, προφανώς προβληματίζει τους Ευρωπαίους πολίτες, οι οποίοι αναγνωρίζουν ότι η Ε.Ε. δεν είναι ενωμένη στο θέμα αποχώρησης ή ένταξης νέων χωρών-μελών στη μεγάλη ευρωπαϊκή οικογένεια.
Παρά την ψυχραιμία και την ηρεμία που διακατέχει τον Michel Barnier, όταν μιλάει για το Brexit είναι έκδηλη η ανησυχία του ότι αυτό αποτελεί μια lose-lose κατάσταση, αφού το Η.Β. ό,τι και αν κάνει, θα επηρεαστεί αρνητικά από αυτή την προοπτική εξόδου. Ο αρμόδιος διαπραγματευτής δεν παρέλειψε επίσης να αποκαλύψει την ατάκα ενός υπέρμαχου της Βρετανικής αποχώρησης από την Ε.Ε., του Nigel Farage, ο οποίος ισχυρίστηκε ότι «μετά το Brexit, η Ε.Ε. δεν θα υπάρχει». Ο διαπραγματευτής δεν είναι διατεθειμένος να εκδικηθεί, όπως μας ανέφερε, παρόλο που το Brexit αποτελεί μια αρνητική εξέλιξη και προτιμά η αποχώρηση να γίνει ομαλά, να γίνει σεβαστή η απόφαση του δημοψηφίσματος και να αρχίσει η δεύτερη διαπραγμάτευση για την ειδική σχέση.
Προς το παρόν στάδιο η Ε.Ε. φαίνεται ότι θα σεβαστεί την απόφαση του Η.Β. για αποχώρηση από την Ε.Ε. όποιος και αν είναι ο διάδοχος της Τερέζα Μέι, δίνοντας έμφαση και προτεραιότητα στα 4,5 εκατομμύρια πολιτών, οι οποίοι επηρεάζονται από το Brexit. Στη Βρετανία άλλωστε ζουν 3,5 εκατομμύρια Ευρωπαίοι πολίτες, ενώ 1 εκατομμύριο Βρετανοί ζουν σε χώρες της Ε.Ε. Η Μεγάλη Βρετανία εξάλλου καταβάλλει μεταξύ 12-14% σε όλα τα κεφάλαια του επταετούς προϋπολογισμού της Ε.Ε., κάτι που σημαίνει ότι το νέο δημοσιονομικό πλαίσιο θα είναι μειωμένο λόγω της πιθανής αποχώρησης της Βρετανίας.
Το Η.Β. ως τρίτη χώρα πλέον θα αναγκαστεί να προωθεί τα αγροτικά και γεωργικά της προϊόντα σε άλλες τρίτες χώρες και στην Αμερική και θα πορευτεί μόνη της μετά από την έξοδό της από την Ε.Ε., αφήνοντας τους Ευρωπαίους ηγέτες, με ένα μέλος λιγότερο, αλλά και με ένα δυνατότερο γαλλογερμανικό ηγετικό άξονα.
Ο Άντρος Γ. Καραγιάννης είναι Δήμαρχος Δερύνειας
