Το Διοικητικό Συμβούλιο της Ένωσης Δήμων αποφάσισε τη λήψη κλιμακωτών μέτρων αντίδρασης, με πρώτο βήμα τρίωρη στάση διαμαρτυρίας στις 3 Αυγούστου, αφού έκρινε μη ικανοποιητική την πρόταση του Υπουργείου Εσωτερικών για την κρατική χορηγία προς τους Δήμους.
Σύμφωνα με την Ένωση, η ανεπαρκής χρηματοδότηση δεν πλήττει πρωτίστως τους ίδιους τους Δήμους, αλλά τους δημότες, καθώς περιορίζει τη δυνατότητα παροχής ποιοτικών υπηρεσιών και νέων έργων. Όπως αναφέρει, όταν το κράτος δεν καλύπτει το πραγματικό κόστος των αρμοδιοτήτων που μεταφέρει στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, οι μόνες εναπομένουσες επιλογές είναι η μείωση υπηρεσιών ή η επιβολή νέων φόρων και τελών στους πολίτες — κάτι που η Ένωση δηλώνει πως δεν πρόκειται να αποδεχθεί.
Η Ένωση Δήμων δεν πρόκειται να αποδεχθεί τη μετακύλιση του κόστους της μεταρρύθμισης στους δημότες. Ταυτόχρονα, με λύπη διαπιστώνουμε ότι η κυβερνητική πρόταση περιλαμβάνει στοιχεία και ισχυρισμούς που δεν αποτυπώνουν την πραγματική εικόνα της χρηματοδότησης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και δημιουργούν εσφαλμένες εντυπώσεις στην κοινωνία.
Ο ισχυρισμός ότι η κρατική χορηγία δήθεν διπλασιάζεται δεν ανταποκρίνεται στα πραγματικά δεδομένα. Η σύγκριση γίνεται με το ποσό των €70,8 εκατ., το οποίο είχε καθηλωθεί για χρόνια λόγω των περικοπών της οικονομικής κρίσης, και όχι με την πραγματική βάση πριν από τις περικοπές. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ίδιου του Υπουργείου, η κρατική χορηγία το 2010 ανερχόταν σε €104,8 εκατ.
Ενώ τα κρατικά έσοδα αυξήθηκαν κατά 132% την περίοδο 2010-2024, η κρατική χορηγία προς τους Δήμους αυξάνεται μόλις κατά 42% έως το 2026. Την ίδια ώρα, το αίτημα για πληθωριστική αναπροσαρμογή της χορηγίας εξακολουθεί να μην ικανοποιείται.
Η πρόταση για απόδοση μόνο του 50% της αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών του κράτους, αντί σύνδεσης της χορηγίας με την αύξηση των κρατικών εσόδων, δεν διασφαλίζει δίκαιη και βιώσιμη χρηματοδότηση. Ακόμη πιο προβληματική είναι η πρόνοια για αναπροσαρμογή της χορηγίας κάθε τρία χρόνια, την ώρα που οι Δήμοι καλούνται κάθε χρόνο να καλύπτουν αυξανόμενες και ανελαστικές δαπάνες για ενέργεια, καύσιμα, υπηρεσίες, υποδομές και προσωπικό.
Παράλληλα, η χρηματοδότηση για τη συντήρηση δρόμων πρωταρχικής σημασίας και η αποζημίωση για την απώλεια εσόδων από την αδειοδότηση της ανάπτυξης δεν αποτελούν αύξηση της βασικής κρατικής χορηγίας. Αποτελούν κάλυψη υποχρεώσεων που προέκυψαν από τη μεταφορά αρμοδιοτήτων στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης.
Η ανεπαρκής κοστολόγηση δεν αφορά μόνο τις πρώην Κοινότητες που εντάχθηκαν στους νέους Δήμους. Αφορά και τις συνενώσεις Δήμων, στις οποίες μεταφέρθηκαν αρμοδιότητες, υποχρεώσεις, ελλείμματα και λειτουργικό κόστος χωρίς να προβλεφθούν οι αντίστοιχοι πόροι.
Η Ένωση Δήμων στηρίζει τη μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι συνενώσεις αποδείχθηκαν επιτυχείς και επωφελείς, δημιουργώντας συνέργειες, καλύτερες υπηρεσίες, νέα έργα και περισσότερες δυνατότητες ανάπτυξης για ολόκληρες τις τοπικές κοινωνίες.
Η έλλειψη επαρκούς χρηματοδότησης ακυρώνει στην πράξη αυτά τα οφέλη και δεν επιτρέπει στους Δήμους να προσφέρουν στους πολίτες όσα έχουν ήδη αποδείξει ότι μπορούν να προσφέρουν.
Η μέχρι σήμερα εξοικονόμηση που προκύπτει από τη μεταρρύθμιση φαίνεται να λειτουργεί προς όφελος του κεντρικού κράτους, ενώ το οικονομικό βάρος μεταφέρεται στην Τοπική Αυτοδιοίκηση και, τελικά, στην κοινωνία.
Η προσέγγιση αυτή υπονομεύει την οικονομική αυτοτέλεια των Δήμων και αντίκειται στις αρχές του Ευρωπαϊκού Χάρτη Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ο οποίος προβλέπει ότι οι τοπικές αρχές πρέπει να διαθέτουν επαρκείς οικονομικούς πόρους, ανάλογους με τις αρμοδιότητες και τις ευθύνες τους.
Ο αγώνας των Δήμων δεν είναι αγώνας για διοικητικές δομές ή λειτουργικές δαπάνες. Είναι αγώνας για να μην πληρώσουν οι πολίτες το κόστος μιας μεταρρύθμισης που το ίδιο το κράτος αποφάσισε και για να διατηρηθούν οι υπηρεσίες, τα έργα και οι υποδομές που δικαιούνται.
Η βιωσιμότητα των Δήμων είναι προϋπόθεση για ποιοτικές υπηρεσίες, ανάπτυξη και ουσιαστική βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών. Η διασφάλισή της αποτελεί ευθύνη της Πολιτείας.
Η Ένωση Δήμων θα παρουσιάσει αναλυτικά τις θέσεις και τα στοιχεία που τεκμηριώνουν τις πιο πάνω διαπιστώσεις σε δημοσιογραφική διάσκεψη, οι λεπτομέρειες της οποίας θα ανακοινωθούν εντός των επόμενων ημερών.
