Η μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης σε σχέση με τον Περί Κοινοτήτων Νόμο, είχε σαν βασική διαφοροποίηση τη θεσμοθέτηση των Συμβουλίων των Συμπλεγμάτων των Υπηρεσιών των Κοινοτήτων. Η θεσμοθέτηση των Συμπλεγμάτων Υπηρεσιών των Κοινοτήτων, από την 1η Ιουλίου 2024, μετέφερε στα Συμπλέγματα την αρμοδιότητα και την ευθύνη της στελέχωσης. Μιας στελέχωσης που πλέον θα περιλαμβάνει και επιστημονικό προσωπικό, αναλόγως του μεγέθους του κάθε Συμπλέγματος, με το Υπουργείο Εσωτερικών να έχει δεσμευτεί για την κάλυψη του συγκεκριμένου κόστους.
Πρόσφατα έχουν δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας 193 νέες θέσεις για τα Συμπλέγματα. Στις 19 Δεκεμβρίου 2025 δημοσιεύθηκαν προκηρύξεις για νέες θέσεις Γραμματέων και Μηχανικών, με καταληκτική ημερομηνία υποβολής αιτήσεων την 30η Ιανουαρίου 2026 και στις 16 Ιανουαρίου 2026 δημοσιεύθηκαν προκηρύξεις για νέες θέσεις Γραμματέων, Τεχνικών Μηχανικών, Λειτουργών Λογιστηρίου, Υγειονομικών Λειτουργών, Βοηθών Λογιστικών Λειτουργών και Βοηθών Γραμματειακών Λειτουργών, με καταληκτική ημερομηνία υποβολής αιτήσεων την 6η Φεβρουαρίου 2026.
Άξιο αναφοράς το γεγονός ότι στον αριθμό των 193 νέων θέσεων, δεν περιλαμβάνονται οι θέσεις του ωρομίσθιου εργατικού προσωπικού, θέσεις για τις οποίες, τα πλείστα Συμπλέγματα, ολοκλήρωσαν τη διαδικασία προσλήψεων κατά το περασμένο έτος.
Χαρακτηριστικά της προσπάθειας που τρέχει στο παρόν στάδιο, είναι η διαφάνεια και η αντικειμενικότητα, που διασφαλίζονται μέσα από τις διαδικασίες που καταγράφονται στις σχετικές δημοσιεύσεις. Η Ένωση Κοινοτήτων Κύπρου, σε συνεργασία με το Υπουργείο Εσωτερικών και τις συνδικαλιστικές οργανώσεις, πέτυχε μέσα από συντονισμένες ενέργειες, να τροχοδρομήσει διαδικασίες που αποσκοπούν στην άρτια στελέχωση των Συμπλεγμάτων, ώστε να επιτευχθεί ο κύριος στόχος της μεταρρύθμισης, που αφορά στη βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών.
Καθώς οι αριθμοί πολλές φορές μας οδηγούν σε σημαντικά συμπεράσματα, θα παραθέσω ορισμένους. Μέχρι το τέλος του πρώτου εξαμήνου του έτους, αναμένεται τα Συμπλέγματα και κατ’ επέκταση και οι Κοινότητες, σε Παγκύπρια βάση, να ενισχυθούν με 23 Γραμματείς, 24 Λειτουργούς Λογιστηρίου, 8 Βοηθούς Λογιστικούς Λειτουργούς, 9 Μηχανικούς, 30 Τεχνικούς Μηχανικούς, 24 Υγειονομικούς Λειτουργούς και 75 Βοηθούς Γραμματειακούς Λειτουργούς.
Η διακύμανση των νέων θέσεων ανά Σύμπλεγμα είναι επίσης αξιοσημείωτη. Τα Συμπλέγματα είχαν διαχωριστεί εξ αρχής σε μεγάλα, μεσαία και μικρά, αναλόγως του πληθυσμού, της έκτασης και του προϋπολογισμού των Κοινοτήτων που καλούνται να εξυπηρετήσουν. Ανάλογη του μεγέθους του κάθε Συμπλέγματος είναι και η διαμόρφωση του οργανογράμματος του. Κατά μέσον όρο κάθε Σύμπλεγμα έχει προκηρύξει 6 νέες θέσεις, με το 30% των Συμπλεγμάτων να έχουν προκηρύξει 8 με 10 θέσεις, το 40% να έχουν προκηρύξει 6 με 7 θέσεις και το 30% να έχουν προκηρύξει 3 με 5 θέσεις.
Είναι ενδεικτική η περίπτωση του Συμπλέγματος Μαχαιρά, ενός από τα μεγάλα Συμπλέγματα που έχουν δημιουργηθεί και το οποίο εξυπηρετεί τις Κοινότητες Λυθροδόντα, Αγίας Βαρβάρας, Μαθιάτη, Σιας, Αναλυόντα, Κοτσιάτη και Μαρκί. Σήμερα το μόνιμο προσωπικό του Συμπλέγματος Μαχαιρά περιλαμβάνει 15 άτομα, αριθμός που θα ανέλθει στα 23 άτομα μέχρι τον ερχόμενο Ιούνιο. Αν ληφθεί υπόψη ότι στις αρχές του 2025, μετά την εφαρμογή της μεταρρύθμισης, είχαν προσληφθεί και 4 νέοι ωρομίσθιοι εργάτες, τότε προκύπτει μια αύξηση, από την εφαρμογή της μεταρρύθμισης και μετά, στο μόνιμο προσωπικό του Συμπλέγματος της τάξης του 110%. Σημειώνω ότι το εν λόγω ποσοστό κρύβει και μια υποκειμενικότητα, καθώς δεν λέει όλη την αλήθεια, αν ληφθεί υπόψη ότι και στο παρελθόν, αλλά ακόμη και σήμερα υπάρχουν σχέσεις εργασίας, είτε ορισμένου χρόνου, είτε αγοράς υπηρεσιών, που πλέον θα καταργηθούν. Η ουσία είναι ότι από τον ερχόμενο Ιούνιο θα υπάρχει ένα ορθολογιστικά δομημένο οργανόγραμμα, στελεχωμένο από μόνιμο προσωπικό, προσφέροντας τη δυνατότητα επένδυσης σε αυτό, για την επίτευξη του στόχου της αναβάθμισης της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών.
Επανερχόμενος στους αριθμούς, τίθεται το εύλογο ερώτημα, κατά πόσον στην περίπτωση της στελέχωσης των Συμπλεγμάτων, οι αριθμοί αντικατοπτρίζουν και το προσδοκώμενο αποτέλεσμα. Η απάντηση είναι αρνητική, καθώς όταν τίθενται θέματα στελέχωσης, βαρύνουσας σημασίας είναι η ποιότητα και όχι η ποσότητα.
Ακριβώς αυτός είναι και ο παράγοντας που χαρακτηρίζει την παρούσα φάση, ως καθοριστική καμπή σε σχέση με την επιτυχία της μεταρρύθμισης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης ως προς τον Περί Κοινοτήτων Νόμο.
Πλέον ορισμένα από τα ερωτήματα που τίθενται, με κάποια από αυτά να αναμένεται να απαντηθούν σύντομα, είναι:
- Διαθέτει η αγορά εργασίας εκείνα τα άτομα, με εκείνα τα κατάλληλα προσόντα, που να είναι διατεθειμένα να εργαστούν στις Κοινότητες μας, δηλ. κατά κύριο λόγο στην ύπαιθρο του τόπου μας;
- Η διαδικασία που ακολουθείται για την πλήρωση των νέων θέσεων – που είναι η νενομισμένη – θα οδηγήσει στην επιλογή των πιο ικανών, των ατόμων που θα είναι σε θέση να ανταποκριθούν στα νέα και απαιτητικά καθήκοντα;
- Τα Συμβούλια των Συμπλεγμάτων και τα Συμβούλια των Κοινοτήτων, είναι σε θέση να δείξουν εμπιστοσύνη σε αυτούς που οι ίδιοι θα προσλάβουν, δίνοντας τους χώρο και χρόνο να εφαρμόσουν την επιστημονική τους κατάρτιση;
- Έχει υιοθετηθεί από τα Συμβούλια των Συμπλεγμάτων και από τα Συμβούλια των Κοινοτήτων εκείνη η κουλτούρα, βασισμένη στις κοινές αξίες και στη συμμετοχικότητα, που θα διευκολύνει την ομαλή μετάβαση και θα επιβοηθήσει τα Συμπλέγματα να καταστούν επί της ουσίας συλλογικοί φορείς Τοπικής Αυτοδιοίκησης που θα παρέχουν αναβαθμισμένες ποιοτικά υπηρεσίες στην περιφέρεια που δραστηριοποιούνται;
Κλείνω με μια αναφορά του Ευριπίδη στον Αίολο. «Ο χρόνος άπαντα τοίσιν ύστερον φράσει. Λάλος γαρ ούτος ουκ ερωτώσιν λέγει». Ο χρόνος δίνει όλες τις απαντήσεις. Είναι πολύ ομιλητικός και δεν χρειάζεται καν τις ερωτήσεις.
Μάκης Παπαμιχαήλ
Γραμματέας Συμβουλίου Συμπλέγματος Υπηρεσιών Κοινοτήτων Μαχαιρά
23 Ιανουαρίου 2026
