Η υποστήριξη των ατόμων τρίτης ηλικίας και των ατόμων με αναπηρίες αποτελεί θεμελιώδη πυλώνα για την προώθηση μιας κοινωνίας ισότητας, αξιοπρέπειας και ενεργού συμμετοχής για όλους τους πολίτες. Η ανεξάρτητη διαβίωση, όπως ορίζεται, σημαίνει την ικανότητα των ατόμων αυτών να διατηρούν την αυτονομία τους σε όλους τους τομείς της ζωής τους, να συμμετέχουν ενεργά στην κοινωνία και να βελτιώνουν την ποιότητα της ζωής τους. Προϋποθέτει την ανάπτυξη προσβάσιμων υποδομών, την ενίσχυση των υπηρεσιών υγείας και φροντίδας, καθώς και την εφαρμογή κοινωνικών και οικονομικών προγραμμάτων που ενισχύουν την αυτάρκεια και την κοινωνική ένταξη.
Η σημασία της υποστήριξης αυτής είναι ιδιαίτερα αυξανόμενη σε χώρες όπως η Κύπρος, όπου ο πληθυσμός γερνάει με ταχείς ρυθμούς και οι ανάγκες των ατόμων με αναπηρίες παραμένουν σε μεγάλο βαθμό ανικανοποίητες. Η ενίσχυση των υποδομών προσβασιμότητας, η υποστήριξη της ψυχικής υγείας και η προώθηση της κοινωνικής ένταξης είναι μερικές από τις βασικές πτυχές που απαιτούν άμεση προσοχή και δράση.
Η Σημασία της Ανεξάρτητης Διαβίωσης
Η ανεξάρτητη διαβίωση δεν αφορά μόνο την ενίσχυση της αυτονομίας των ατόμων τρίτης ηλικίας και των ατόμων με αναπηρίες, αλλά και την ενδυνάμωση της αίσθησης της αξιοπρέπειας τους, την προώθηση της συμμετοχής τους στην κοινωνία και την προσαρμογή τους στις νέες κοινωνικές, οικονομικές και τεχνολογικές συνθήκες. Επιπλέον, η ανεξάρτητη διαβίωση ενισχύει την αίσθηση αυτάρκειας και ελέγχου, γεγονός που συμβάλλει στη βελτίωση της ψυχικής και συναισθηματικής τους ευημερίας.
Στην Κύπρο, τα άτομα τρίτης ηλικίας και με αναπηρίες αντιμετωπίζουν συχνά δυσκολίες στην καθημερινή τους ζωή λόγω της ανεπαρκούς προσβασιμότητας σε δημόσιους χώρους και υπηρεσίες, αλλά και των περιορισμένων κοινωνικών και οικονομικών προγραμμάτων υποστήριξης.
Δράσεις και Προγράμματα για Υποστήριξη
Προκειμένου να ενισχυθεί η ανεξάρτητη διαβίωση των ατόμων αυτών, είναι απαραίτητη η εφαρμογή πολιτικών και δράσεων που θα τους επιτρέψουν να ζουν αυτόνομα και να συμμετέχουν πλήρως στην κοινωνία.
- Προώθηση Προγραμμάτων Προσβασιμότητας:
Είναι επιτακτική ανάγκη να γίνουν αναβαθμίσεις σε δημόσια κτίρια και υποδομές ώστε να είναι προσβάσιμα σε άτομα με αναπηρίες και ηλικιωμένους. Επιπλέον, η εφαρμογή κινήτρων για τις επιχειρήσεις να αναβαθμίσουν τις εγκαταστάσεις τους προς την κατεύθυνση αυτή είναι σημαντική. Δημόσιες μεταφορές, πλατείες και χώροι αναψυχής πρέπει να εξοπλιστούν με υποδομές που επιτρέπουν τη χωρίς εμπόδια πρόσβαση. - Εφαρμογή Προγράμματος κατ’ Οίκον Υποστήριξης:
Η παροχή κατ’ οίκον φροντίδας, υγειονομικής και ψυχολογικής στήριξης είναι ζωτικής σημασίας για άτομα με περιορισμένη κινητικότητα. Προγράμματα που περιλαμβάνουν βοήθεια σε καθημερινές δραστηριότητες μπορούν να επιτρέψουν στα άτομα αυτά να παραμείνουν στο οικείο τους περιβάλλον και να διατηρήσουν την αυτονομία τους. - Εκπαίδευση και Τεχνολογία:
Οι τεχνολογικές και ψηφιακές υπηρεσίες είναι ένα ισχυρό εργαλείο για την ενίσχυση της ανεξαρτησίας. Συστήματα τηλεϊατρικής, παρακολούθησης υγείας και εφαρμογές για καθημερινές δραστηριότητες μπορούν να καταστήσουν τη ζωή των ατόμων τρίτης ηλικίας και των ατόμων με αναπηρίες πιο εύκολη και αυτοδύναμη. Η εκπαίδευση στις νέες τεχνολογίες, μέσω διαδικτυακών σεμιναρίων και προγραμμάτων, είναι εξαιρετικά χρήσιμη για την ένταξη αυτών των ομάδων στην ψηφιακή κοινωνία. - Ψυχαγωγία και Κοινωνική Ένταξη:
Η οργανωμένη κοινωνική συμμετοχή μέσω προγραμμάτων ψυχαγωγίας, αθλητισμού και πολιτιστικών εκδηλώσεων είναι κρίσιμη για την κοινωνική ενσωμάτωση των ατόμων αυτών. Η ενεργή συμμετοχή σε κοινές δραστηριότητες ενδυναμώνει τις κοινωνικές τους σχέσεις και τους επιτρέπει να βιώσουν την κοινωνική αποδοχή και την ενότητα. - Υποστήριξη Οικογενειακών Φροντιστών:
Οι οικογενειακοί φροντιστές, οι οποίοι συχνά αναλαμβάνουν την ευθύνη φροντίδας για τα άτομα τρίτης ηλικίας και με αναπηρίες, χρειάζονται υποστήριξη και εκπαίδευση. Προγράμματα που προσφέρουν ψυχολογική υποστήριξη και ευέλικτες υπηρεσίες ενίσχυσης είναι απαραίτητα για την ενδυνάμωση των φροντιστών, καθώς το έργο τους είναι εξαιρετικά απαιτητικό. - Οικονομική Υποστήριξη και Επιδόματα:
Η οικονομική στήριξη για την ανεξάρτητη διαβίωση είναι καθοριστική. Επιδόματα και κίνητρα για την προσαρμογή κατοικιών και την αγορά βοηθητικών συσκευών ενισχύουν την αυτάρκεια των ατόμων αυτών και τους επιτρέπουν να ζουν με αξιοπρέπεια και αυτονομία.
Η υποστήριξη των ατόμων τρίτης ηλικίας και των ατόμων με αναπηρίες για την επίτευξη ανεξάρτητης διαβίωσης αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την οικοδόμηση μιας κοινωνίας που σέβεται την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και προάγει την ισότητα. Η εφαρμογή των παραπάνω δράσεων μπορεί να επιφέρει σημαντικές αλλαγές, παρέχοντας τα κατάλληλα εργαλεία για την ενδυνάμωση αυτών των ομάδων και την ενίσχυση της κοινωνικής τους συμμετοχής.
Κατερίνα Χατζηστυλλή
Δημοτική Σύμβουλος Δήμου Στροβόλου
Υποψήφια Αντιπρόεδρος, Κίνημα Οικολόγων-Συνεργασία Πολιτών
