Ανοικτό μέτωπο μεταξύ Κυβέρνησης και Τοπικής Αυτοδιοίκησης, μια μέρα μετά την απόρριψη από την Ένωση Δήμων Κύπρου του νέου μηχανισμού αναπροσαρμογής της κρατικής χορηγίας προς τους Δήμους.
Το Υπουργείο Εσωτερικών έσπευσε να απαντήσει, υπενθυμίζοντας πως το ποσό των €117 εκ. που προβλέπει ο περί Δήμων Νόμος του 2022 ψηφίστηκε τότε με τη σύμφωνη γνώμη της ίδιας της Ένωσης Δήμων. Το Υπουργείο, όπως αναφέρει, ήταν εξαρχής το πρώτο που παραδέχθηκε πως η χορηγία δεν μπορεί να μένει «παγωμένη» στον χρόνο και πρέπει να ακολουθεί τις οικονομικές συνθήκες και τον πληθωρισμό. Γι’ αυτό, σε συνεννόηση με το Υπουργείο Οικονομικών και ύστερα από διαβουλεύσεις με την Ένωση, καταρτίστηκε ο νέος μηχανισμός.
Πέρα από τα €117 εκ., η Κυβέρνηση εγκρίνει επιπλέον €15 εκ. τον χρόνο για συντήρηση δρόμων πρωταρχικής σημασίας και €12 εκ. για την απώλεια εσόδων από αδειοδοτήσεις ανάπτυξης – ποσά που, όπως τονίζει το Υπουργείο, δόθηκαν κατόπιν δικού της αιτήματος της Ένωσης Δήμων, με το ποσό των €15 εκ. να είναι μάλιστα πενταπλάσιο από την αρχική εκτίμηση των €3 εκ. Με την ενοποίηση των τριών κονδυλίων, η συνολική χορηγία ανεβαίνει στα €144 εκ., από €70,8 εκ. που ήταν πριν – αύξηση 103,4%, δηλαδή ουσιαστικά διπλασιασμός.
Με αυτά τα δεδομένα, το Υπουργείο απορρίπτει τον ισχυρισμό ότι η Κυβέρνηση «πετά» το κόστος της μεταρρύθμισης στους δημότες, υποστηρίζοντας το αντίθετο: ότι το κράτος έχει αυξήσει σημαντικά τους πόρους προς τους Δήμους και έχει αναλάβει μεγάλο μέρος του κόστους της μεταρρύθμισης. Όσο για τον νέο μηχανισμό αναπροσαρμογής, θα βασίζεται σε δημοσιονομικό δείκτη συνδεδεμένο με τις καθαρές πρωτογενείς δαπάνες του κράτους, με στόχο η χορηγία να μη χάνει την πραγματική της αξία αλλά και να παραμένει βιώσιμη για το δημόσιο ταμείο. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, η συνολική χορηγία θα φτάσει τα €148 εκ. το 2027 και τα €160 εκ. το 2030, με αναπροσαρμογή κάθε τριετία – κάτι που, κατά το Υπουργείο, δίνει στους Δήμους προβλεψιμότητα για τον σχεδιασμό τους.
Οι Δήμαρχοι μιλούν για «αλήθειες» που δεν λέγονται
Από την πλευρά της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, το κλίμα είναι διαφορετικό. Πηγές από τους Δήμους τονίζουν πως το ζήτημα δεν έχει να κάνει με πρόσωπα ή κόμματα – τα προβλήματα των Δήμων, όπως σημειώνεται, μεταφράζονται άμεσα σε προβλήματα στην καθημερινότητα και στην ποιότητα ζωής των δημοτών, ανεξάρτητα από το ποιος βρίσκεται στο τιμόνι κάθε δημαρχείου.
Το ερώτημα που τίθεται από πλευράς Δήμων είναι γιατί τόσα ζητήματα παραμένουν άλυτα, παρά τις χρόνιες διεκδικήσεις των πολιτών. Μεγάλο μέρος της απάντησης, υποστηρίζεται, βρίσκεται σε αρμοδιότητες που το κεντρικό κράτος κρατά για τον εαυτό του, στην υποστελέχωση των δημοτικών υπηρεσιών, στην έλλειψη πόρων, αλλά και σε αποφάσεις που λαμβάνονται κεντρικά και επηρεάζουν άμεσα τη ζωή των δημοτών χωρίς οι Δήμοι να έχουν λόγο.
Από πλευράς Τοπικής Αυτοδιοίκησης ξεκαθαρίζεται πως δεν πρόκειται για δικαιολογίες ή αποποίηση ευθυνών, αλλά για πραγματικότητες που κάθε πολίτης έχει δικαίωμα να γνωρίζει – μόνο μέσα από την κατανόηση του πώς λειτουργεί πραγματικά η Τοπική Αυτοδιοίκηση μπορούν οι πολίτες να απαιτήσουν τις σωστές λύσεις από τους αρμόδιους.
Το «μπαλάκι», έτσι, παραμένει στον αέρα – με την Κυβέρνηση να μιλά για ιστορική αύξηση πόρων προς τους Δήμους και τους Δημάρχους να επιμένουν πως το πρόβλημα δεν είναι μόνο χρηματοδοτικό, αλλά και θεσμικό, με το κεντρικό κράτος να μη «μοιράζεται» εξουσίες που θα επέτρεπαν στους Δήμους να ανταποκριθούν καλύτερα στις ανάγκες των δημοτών.
