Μετά την επιτυχημένη έναρξη του Ευρωπαϊκού Προγράμματος NURISH, στο οποίο συμμετέχει ο Δήμος Αθηένου και το οποίο παρουσιάστηκε στην εναρκτήρια συνάντηση στην Αθήνα τον Οκτώβριο του 2025, το έργο προχωρά πλέον στο επόμενο, ουσιαστικό στάδιο υλοποίησης σε τοπικό επίπεδο.
Το πρόγραμμα NURISH εμπίπτει στην πρωτοβουλία HORIZON-MISS-2024-CLIMA-01-07. Επικεφαλής εταίρος είναι το Μετσόβειο Πολυτεχνείο της Αθήνας. Σ’ αυτό μετέχουν 28 εταίροι από 10 Ευρωπαϊκές χώρες, ενώ από την Κύπρο μετέχουν ο Δήμος Αθηένου και η Περιβαλλοντική ΜΚΟ ΑΚΤΗ. Η διάρκεια του προγράμματος είναι 54 μήνες και είναι 100% χρηματοδοτούμενο από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Στόχος του προγράμματος NURISH είναι να υποστηρίξει τη μετάβαση των αγροτικών περιοχών προς ένα μέλλον ανθεκτικό στην κλιματική αλλαγή, μέσω αναγεννητικών πρακτικών στην οικοδόμηση κοινοτήτων, την οικονομική ανάπτυξη, την πολυεπίπεδη διακυβέρνηση και τον σχεδιασμό προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή. Σε συνδυασμό με τεχνολογικές, κυκλικές και κοινωνικές καινοτομίες, οι πρακτικές αυτές θα προσφέρουν αναγεννητικές προοπτικές στις αγροτικές περιοχές και θα τις βοηθήσουν να μετατραπούν σε ισχυρές δράσεις ανθεκτικότητας στην κλιματική αλλαγή.
Για την Αθηένου, στα πλαίσια του προγράμματος και μετά από σχεδιασμό που προτάθηκε από τη ΜΚΟ ΑΚΤΗ, αυτό θα χρηματοδοτήσει ένα πιλοτικό πρόγραμμα, το οποίο θα επιδείξει ένα κυκλικό, κοινοτικό μοντέλο κομποστοποίησης, που μετατρέπει τα πράσινα απόβλητα και την κοπριά ζώων σε υψηλής ποιότητας και χαμηλού κόστους κομπόστ, βελτιώνοντας την υγεία του εδάφους, τη γονιμότητα και την ανθεκτικότητα σε ημιάνυδρες γεωργικές περιοχές. Έτσι, η λύση θα είναι ένα Κυκλικό Συμβιωτικό Σχέδιο Διαχείρισης Πράσινων Αποβλήτων, προσαρμοσμένο στο τοπικό πλαίσιο της Αθηένου, χρησιμοποιώντας ένα τοπικό μοντέλο κοινής οικονομίας.
Με την εφαρμογή του πιλοτικού προγράμματος, όλα τα κλαδέματα της περιοχής θα μπορούν αντί να καίονται, να δίνονται στο συμβιωτικό μοντέλο κομποστοποίησης, που μαζί με μέρους κοπριάς των ζώων θα παράγει υψηλής ποιότητας και χαμηλού κόστους κομπόστ, βοηθώντας αφάνταστα την περιοχή της Αθηένου.
Για προώθηση του έργου πραγματοποιήθηκε τον Δεκέμβριο του 2025 συνάντηση με παραγωγούς, επαγγελματίες κηπουρούς, γεωργούς, κτηνοτρόφους, καθώς και με τα οργανωμένα σύνολά της Αθηένου. Η συνάντηση αποτέλεσε σημαντικό σημείο εκκίνησης για την ενεργή εμπλοκή της τοπικής κοινωνίας, πριν από την έναρξη συνεντεύξεων που θα πραγματοποιηθούν στο πλαίσιο της διαδικασίας καταγραφής (mapping).
Η ανταπόκριση των συμμετεχόντων ήταν ιδιαίτερα θετική, με ουσιαστική ανταλλαγή απόψεων και εμπειριών, γεγονός που ενισχύει τη συλλογική προσπάθεια για την επιτυχία του έργου. Η συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων αποτελεί βασικό πυλώνα για την ανάπτυξη ενός λειτουργικού και βιώσιμου μοντέλου διαχείρισης.
Στη συνάντηση τονίσθηκε ότι κατά τη φάση των δοκιμών δεν θα δημιουργηθούν μόνιμες εγκαταστάσεις, αλλά θα χρησιμοποιηθούν κινητές υποδομές, ώστε να διασφαλιστεί η απαραίτητη ευελιξία. Η επιλογή αυτή κρίνεται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς θα επιτρέψει την προσαρμογή των διαδικασιών και των τεχνικών, μέχρι να προκύψουν τα βέλτιστα αποτελέσματα.
Ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί και στη χωροθέτηση της προσωρινής μονάδας. Λόγω της πιθανής δημιουργίας οσμών κατά τις πρώτες ημέρες εφαρμογής κτηνοτροφικών αποβλήτων, προτείνεται η επιλογή χώρου κοντά ή εντός κτηνοτροφικής περιοχής, ώστε να αποφευχθούν τυχόν προβλήματα όχλησης.
Με την ολοκλήρωση της δοκιμαστικής περιόδου και αφού καθοριστούν με ακρίβεια οι κατάλληλες αναμείξεις, ο εξοπλισμός, καθώς και οι διαδικασίες συλλογής και αποθήκευσης, αναμένεται, μέχρι το τέλος του έτους, να υπάρχουν σαφή δεδομένα για την τεχνοοικονομική ανάλυση του έργου. Τα στοιχεία αυτά θα αποτελέσουν τη βάση για τον σχεδιασμό της μελλοντικής πλήρους μονάδας, προσαρμοσμένης στις ανάγκες του Δήμου Αθηένου.
Ο Δήμος Αθηένου συνεχίζει με συνέπεια την υλοποίηση του προγράμματος, επενδύοντας σε καινοτόμες και βιώσιμες λύσεις που ενισχύουν τον πρωτογενή τομέα και συμβάλλουν στην προστασία του περιβάλλοντος.
