Η Κυβέρνηση θα συνεχίσει να επενδύει στην ανώτερη εκπαίδευση, στην έρευνα και στην καινοτομία, διαβεβαίωσε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, σε χαιρετισμό του την Παρασκευή στην τελετή κατάθεσης θεμέλιου λίθου της Σχολής Θαλάσσιων Επιστημών, Τεχνολογίας και Βιώσιμης Ανάπτυξης του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου (ΤΕΠΑΚ) στη Λάρνακα.
Ακολουθήθηκε μια απαιτητική διαδικασία, με την ολοκλήρωση των αναγκαίων θεσμικών, νομοθετικών και οικονομικών ενεργειών, είπε ο Πρόεδρος σχετικά με το έργο εκφράζοντας ικανοποίηση που ξεπεράστηκαν όλες οι δυσκολίες, «έχει προχωρήσει ο σχεδιασμός και σήμερα βρισκόμαστε εδώ για τη θεμελίωση του έργου».
«Το ίδιο θα πράξουμε και για το λιμάνι και για τη μαρίνα της Λάρνακας. Σωστά, θεσμικά και κατοχυρωμένα, έτσι ώστε να μην υπάρχει κανένα πρόβλημα και να οδηγούμαστε στο να εξαγγέλλουμε κάτι και να αναγκαζόμαστε λόγω θεσμικών, νομικών και άλλων κωλυμάτων, να τερματίζονται έργα», σημείωσε.
Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης σημείωσε ακόμη ότι, αυτή είναι μια ιδιαίτερα σημαντική ημέρα για τη Λάρνακα, αφού σηματοδοτεί ένα νέο κεφάλαιο στην αναπτυξιακή πορεία της πόλης και, ευρύτερα, στην ανώτερη εκπαίδευση της χώρας.
Ανέφερε ότι, για τον ίδιο «η σημερινή ημέρα έχει ιδιαίτερη σημασία, για αυτό είμαι εδώ», και υπενθύμισε ότι τον Μάρτιο του 2025, στο πλαίσιο περιφερειακής σύσκεψης για την επαρχία Λάρνακας, είχε ανακοινώσει την απόφαση της Κυβέρνησης να προχωρήσει στην ίδρυση της Σχολής. «Μια απόφαση που δεν περιοριζόταν στην ικανοποίηση ενός πολύ δικαιολογημένου αιτήματος, αλλά εντασσόταν σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό για το μέλλον της πόλης και της Ανώτερης Εκπαίδευσης στον τόπο μας», πρόσθεσε.
Η σημασία της Σχολής, είπε ο Πρόεδρος, δεν περιορίζεται στην ανέγερση των κτηριακών εγκαταστάσεων. «Η δημιουργία της εντάσσεται σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό για την ανάπτυξη της Ανώτερης Εκπαίδευσης στην πατρίδα μας, την ενίσχυση της έρευνας και της καινοτομίας και τη στενότερη σύνδεση – και οφείλω να το πω, το ΤΕΠΑΚ πρωτοπορεί – των πανεπιστημίων μας με τις ανάγκες της κοινωνίας και της οικονομίας», ανέφερε.
«Θέλουμε τα πανεπιστήμιά μας να προσφέρουν ποιοτικές σπουδές, να προσελκύουν αξιόλογους επιστήμονες και να παράγουν γνώση που συμβάλλει στην αντιμετώπιση των πραγματικών αναγκών της κοινωνίας και συνεισφέρει στη βελτίωση της καθημερινότητας του πολίτη», είπε.
Σημείωσε ότι η Λάρνακα είναι μια πόλη που η ιστορία, η ταυτότητα και η προοπτική της είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με τη θάλασσα. «Και έχει, θεωρώ, ιδιαίτερο συμβολισμό το γεγονός ότι αποκτά μια τέτοια πανεπιστημιακή σχολή που θα επικεντρώνεται ακριβώς στις θαλάσσιες επιστήμες, στην τεχνολογία και στη βιώσιμη ανάπτυξη», πρόσθεσε.
Η θάλασσα, άλλωστε, είπε, «είναι μέρος της ιστορίας μας, πηγή οικονομικής δραστηριότητας και πεδίο τεράστιων δυνατοτήτων για το μέλλον της πατρίδας μας».
«Η προστασία και η βιώσιμη αξιοποίηση του θαλάσσιου πλούτου μας, ιδιαίτερα απέναντι στις προκλήσεις, ιδιαίτερα της κλιματικής αλλαγής, απαιτούν επιστημονική γνώση, εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό και καινοτόμες λύσεις», ανέφερε ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης.
Σημείωσε ότι, την ίδια στιγμή, ιδιαίτερα σημαντικό είναι και το γεγονός ότι τα προγράμματα σπουδών που θα προσφέρονται και η ερευνητική δραστηριότητα που θα παράγονται συνδέονται με τις πραγματικές ανάγκες της αγοράς εργασίας και τις προοπτικές της γαλάζιας οικονομίας.
Η επένδυση, επομένως, ανέφερε, δεν αφορά μόνο στην ακαδημαϊκή ανάπτυξη, αλλά και στην ανάπτυξη νέων δεξιοτήτων, στη δημιουργία επαγγελματικών προοπτικών για τους νέους και στην ενίσχυση τομέων στους οποίους η Κύπρος έχει συγκριτικά πλεονεκτήματα και τη δυνατότητα να τα αναπτύξει σημαντικά.
Παράλληλα, είπε, η ίδρυση της Σχολής δημιουργεί πολύ σημαντικές προοπτικές για την έρευνα και την καινοτομία. «Η παρουσία στη Λάρνακα του Κυπριακού Ινστιτούτου για τη Θάλασσα και τη Ναυτιλία, αλλά και η δυνατότητα συνεργασίας με άλλους ερευνητικούς και παραγωγικούς φορείς, δημιουργούν τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη ενός ουσιαστικού οικοσυστήματος γνώσης και έρευνας γύρω από τη θάλασσα», πρόσθεσε.
Σημείωσε δε, ότι, η πόλη του Κίμωνα «αποκτά για πρώτη φορά μόνιμη παρουσία δημόσιας πανεπιστημιακής Σχολής» και ότι πρόκειται για μια σημαντική τομή στην εκπαιδευτική, κοινωνική και οικονομική ζωή της πόλης.
Αναφερόμενος στο ζήτημα του στεγαστικού, ο Πρόεδρος είπε ότι «στον χώρο αυτό υπάρχει διαθέσιμος χώρος, έτσι ώστε να προχωρήσουμε και με φοιτητικές εστίες», έτσι ώστε να αντιμετωπιστούν οι όποιες δυσκολίες προκύψουν από την παρουσία φοιτητών, ακαδημαϊκών και ερευνητών. Σημείωσε ότι η παρουσία αυτή δημιουργεί μια νέα δυναμική, ενισχύει την τοπική οικονομία, δημιουργεί ευκαιρίες συνεργασίας με επιχειρήσεις και άλλους οργανισμούς, προσελκύει ανθρώπινο δυναμικό και συμβάλλει στον εμπλουτισμό της κοινωνικής και πολιτιστικής ζωής μιας πόλης.
Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης αναφέρθηκε και στο ζήτημα της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας. Είπε ότι μέχρι το 2027 ως Υπουργικό Συμβούλιο θα εγκρίνουν τα επόμενα συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα αξίας 3,5 δις ευρώ, και κάλεσε τις Αρχές της πόλης να ωριμάσουν όλα τα έργα, έτσι ώστε να εγκριθούν και η Λάρνακα να είναι πανέτοιμη για την Πολιτιστική Πρωτεύουσα του 2030.
Η σημερινή ημέρα αποδεικνύει τι μπορούμε να πετύχουμε όταν η Κυβέρνηση, η Τοπική Αυτοδιοίκηση και τα Ιδρύματα Ανώτερης Εκπαίδευσης του τόπου συνεργάζονται με κοινό στόχο, είπε.
«Από δικής μας πλευράς, θα συνεχίσουμε να επενδύουμε στην Ανώτερη Εκπαίδευση, στην Έρευνα και στην Καινοτομία. Γιατί πιστεύουμε ότι το μεγαλύτερο πλεονέκτημα αυτής της χώρας είναι το ανθρώπινο της δυναμικό. Και η σημαντικότερη επένδυση που μπορούμε να κάνουμε ως Πολιτεία είναι να τους προσφέρουμε τις γνώσεις, τις δυνατότητες και τις ευκαιρίες να πετύχουν», πρόσθεσε, και ευχήθηκε «καλή αρχή» για το έργο.
Μέχρι τον Αύγουστο του 2028 αναμένεται να ολοκληρωθεί η νέα Σχολή Θαλάσσιων Επιστημών, Τεχνολογίας και Βιώσιμης Ανάπτυξης του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου (ΤΕΠΑΚ).
Η κατασκευαστική σύμβαση ανέρχεται σε 10 εκατομμύρια 934 χιλιάδες ευρώ, πλέον ΦΠΑ. Στόχος είναι η έναρξη του προγράμματος Βιώσιμης Ανάπτυξης τον Σεπτέμβριο του 2027, σε προσωρινές εγκαταστάσεις, μετά την ολοκλήρωση των απαραίτητων διαδικασιών πιστοποίησης.
H κατασκευαστική σύμβαση υπογράφηκε τον Σεπτέμβριο με την εταιρεία Cyfield Construction Ltd. Οι εργασίες άρχισαν εντός Οκτωβρίου και ο συμβατικός χρόνος ολοκλήρωσης είναι 22 μήνες, δηλαδή μέχρι τα τέλη Αυγούστου του 2028.
Το κτήριο θα αναπτυχθεί σε έκταση περίπου 4.960 τετραγωνικών μέτρων και θα διαθέτει αίθουσες διδασκαλίας, αμφιθέατρα, εξειδικευμένα εργαστήρια, γραφεία, χώρους συνεδριάσεων και τεχνολογικές υποδομές.
Η νέα Σχολή θα περιλαμβάνει το Τμήμα Θαλάσσιων Επιστημών και Τεχνολογίας και το Τμήμα Βιώσιμης Ανάπτυξης. Σε πλήρη ανάπτυξη, αναμένεται να φιλοξενεί περίπου 500 προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές.
Έναρξη σπουδών το 2027, πριν από την ολοκλήρωση του κτιρίου
Ο Πρύτανης του ΤΕΠΑΚ, Παναγιώτης Ζαφείρης, ανακοίνωσε ότι στις 12 Νοεμβρίου αναμένεται να επισκεφθεί το παράρτημα του Πανεπιστημίου στη Λάρνακα η διεθνής επιτροπή του Φορέα Διασφάλισης και Πιστοποίησης της Ποιότητας της Ανώτερης Εκπαίδευσης, για την αξιολόγηση και πιστοποίησή του.
Στόχος είναι να υποδεχθεί τους πρώτους φοιτητές και τις πρώτες φοιτήτριες στο πρόγραμμα Βιώσιμης Ανάπτυξης τον Σεπτέμβριο του 2027, σε προσωρινούς χώρους που έχει παραχωρήσει ο Δήμος Λάρνακας. Το πρόγραμμα Θαλάσσιων Επιστημών και Τεχνολογίας προγραμματίζεται να ακολουθήσει το 2028, στις νέες εγκαταστάσεις της Σχολής.
Ο κ. Ζαφείρης ανέφερε ότι τα προγράμματα των δύο Τμημάτων διαμορφώθηκαν με τη συμμετοχή Διεθνούς Ακαδημαϊκής Συμβουλευτικής Επιτροπής, στην οποία συμμετέχουν πανεπιστήμια όπως το Cambridge και το Oxford.
Παράλληλα, το ΤΕΠΑΚ αναπτύσσει διεθνείς συνεργασίες στον τομέα των θαλάσσιων επιστημών και της βιώσιμης ανάπτυξης. Στο πλαίσιο συνεργασίας με το Ocean College του Πανεπιστημίου Zhejiang στην Κίνα, διοργανώθηκε φέτος στη Λεμεσό θερινό σχολείο θαλάσσιων επιστημών με 30 φοιτητές, ενώ προετοιμάζεται μεγαλύτερη διοργάνωση στη Λάρνακα το καλοκαίρι του 2027. Με το Πανεπιστήμιο Hainan συμφωνήθηκε επίσης η δημιουργία κοινού ερευνητικού εργαστηρίου για τους παράκτιους υγροτόπους.
Στην Κύπρο, το ΤΕΠΑΚ υπέγραψε μνημόνιο συνεργασίας με το Κέντρο Έρευνας Θαλάσσιας Υδατοκαλλιέργειας του Τμήματος Αλιείας και Θαλάσσιων Ερευνών στο Μενεού. Ο Πρύτανης ανέφερε ακόμη ότι η νέα Σχολή αναλαμβάνει, σε συνεργασία με τον Οργανισμό Νεολαίας Κύπρου, τη διαχείριση του Youth Makerspace στη Λάρνακα, με δραστηριότητες STEAM και βιώσιμης ανάπτυξης για παιδιά και νέους.
Στο πλαίσιο της τελετής προγραμματίστηκε και η υπογραφή των πρώτων οκτώ Μνημονίων Συνεργασίας της Σχολής με βιομηχανικούς και οικονομικούς φορείς.
Αννίτα: Να τηρηθούν τα χρονοδιαγράμματα – Αίτημα και το λιμάνι και η μαρίνα
Η Πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων και του Δημοκρατικού Συναγερμού, Αννίτα Δημητρίου, αναφέρθηκε στην υλοποίηση ενός διαχρονικού αιτήματος της Λάρνακας, το οποίο, όπως ανέφερε, πέρασε μέσα από πολλές δυσκολίες.
Υπενθύμισε ότι από το 2016, όταν ανέλαβε καθήκοντα Βουλευτή, υπήρξαν επανειλημμένες προσπάθειες από Βουλευτές όλων των πολιτικών κομμάτων και τις αρχές της Τοπικής Αυτοδιοίκησης για την προώθηση του αιτήματος. Επισήμανε, επίσης, τον ρόλο της Βουλής στην υπέρβαση αδιεξόδων, καθώς και τη συμβολή της εκτελεστικής εξουσίας.
Η κ. Δημητρίου τόνισε την ανάγκη να εφαρμοστούν τα χρονοδιαγράμματα, ώστε να εξασφαλιστεί για την επαρχία Λάρνακας η δυνατότητα πρόσβασης στην πανεπιστημιακή εκπαίδευση.
Παράλληλα, εξέφρασε την προσδοκία ότι θα υπάρξουν θετικές εξελίξεις και για το λιμάνι και τη μαρίνα της Λάρνακας, τα οποία χαρακτήρισε επίσης διαχρονικά αιτήματα της πόλης και της επαρχίας, υπογραμμίζοντας ότι πρέπει να προχωρήσουν το συντομότερο.
Η κ. Δημητρίου ανέφερε ακόμη ότι η Κύπρος χρειάζεται συνολικό αναπτυξιακό σχεδιασμό και όραμα, ώστε να αξιοποιήσει τις δυνατότητές της και να περάσει σε μια νέα, καινοτόμα και υποσχόμενη εποχή.
Στόχος η δημιουργία πόλου θαλάσσιας έρευνας και καινοτομίας
Ο Πρόεδρος του Συμβουλίου του ΤΕΠΑΚ, Ανδρέας Καρακατσάνης, χαρακτήρισε την έναρξη του έργου σημαντικό ορόσημο για το Πανεπιστήμιο, τη Λάρνακα και την κυπριακή ανώτατη εκπαίδευση.
Όπως ανέφερε, η νέα Σχολή θα διαθέτει σύγχρονες εκπαιδευτικές και ερευνητικές εγκαταστάσεις, με αντικείμενα που συνδέονται με τη γαλάζια οικονομία, τη ναυτιλία, τις θαλάσσιες τεχνολογίες, την προστασία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη συνεργασία με το Κυπριακό Ινστιτούτο για τη Θάλασσα και τη Ναυτιλία (CMMI), το οποίο εδρεύει στη Λάρνακα, σημειώνοντας ότι η συνεργασία των δύο ιδρυμάτων μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία ενός ισχυρού οικοσυστήματος έρευνας και καινοτομίας και στην ανάδειξη της Κύπρου σε περιφερειακό κόμβο αριστείας στις θαλάσσιες επιστήμες και τεχνολογίες.
Ο κ. Καρακατσάνης επεσήμανε, επίσης, ότι η νέα Σχολή αποτελεί επένδυση στη νέα γενιά, προσφέροντας δυνατότητες σπουδών και επαγγελματικής σταδιοδρομίας σε αναπτυσσόμενους επιστημονικούς και οικονομικούς κλάδους.
Βύρας: Η Λάρνακα αποκτά προοπτική πανεπιστημιακής πόλης
Ο Δήμαρχος Λάρνακας, Ανδρέας Βύρας, χαρακτήρισε τη σημερινή ημέρα ιστορική για την πόλη, σημειώνοντας ότι η πανεπιστημιακή παρουσία στη Λάρνακα αποτελεί διαχρονική διεκδίκηση.
Ανέφερε ότι τον περασμένο Απρίλιο υπογράφηκε η συμφωνία μεταξύ του Δήμου Λάρνακας και του ΤΕΠΑΚ, ενώ τον Σεπτέμβριο ακολούθησε η κατασκευαστική σύμβαση.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η λειτουργία της Σχολής, σε συνδυασμό με την παρουσία του CMMI, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου οικοσυστήματος εκπαίδευσης, έρευνας και καινοτομίας γύρω από τη θάλασσα και τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Ο Δήμος προωθεί παράλληλα τον σχεδιασμό για τη δημιουργία φοιτητικών εστιών κοντά στη Σχολή, ενώ εξετάζει και άλλες δυνατότητες για την κάλυψη των μελλοντικών αναγκών φοιτητικής στέγασης, ανέφερε.
Ο κ. Βύρας ευχαρίστησε τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και το Υπουργικό Συμβούλιο για τη συμβολή τους στην προώθηση του έργου, καθώς και τον Πρύτανη του ΤΕΠΑΚ, Παναγιώτη Ζαφείρη, το Συμβούλιο του Πανεπιστημίου, τα πολιτικά κόμματα, το Δημοτικό Συμβούλιο και τους φορείς που συμμετέχουν στην Επιτροπή Ανάπτυξης Λάρνακας.
