Ένα από τα βασικά θέματα που συζητείται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών (ΕΕτΠ) είναι η Ατζέντα 2030 των Ηνωμένων Εθνών για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη και οι 17 Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης που υπέγραψαν χώρες από όλο τον κόσμο στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών τον Σεπτέμβριο του 2015. Οι παγκόσμιοι ηγέτες συμφώνησαν σε ένα κατάλογο ενεργειών για τους ανθρώπους και τον πλανήτη που αφορούν τον τερματισμό της φτώχειας, την προστασία του οικοσυστήματος και τη διασφάλιση της ειρήνης και της ευημερίας των πολιτών. Αυτή η Ατζέντα καθώς και η υπογραφή της Συμφωνίας του Παρισιού για την κλιματική αλλαγή αποτελούν τον χάρτη πορείας για ένα καλύτερο κόσμο μέχρι το 2030. Πρόκειται για ένα πολύ φιλόδοξο σχέδιο τη στιγμή μάλιστα που τα ακραία καιρικά φαινόμενα, το λιώσιμο των παγετώνων αλλά και η αύξηση της στάθμης της θάλασσας προκαλούν πλημμύρες και δημιουργούν κλιματικούς πρόσφυγες.
Για να επιτευχθούν βέβαια οι στόχοι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την προστασία του περιβάλλοντος, θα πρέπει να ενταχθούν στον προγραμματισμό της και οι τοπικές αρχές ως ο κατεξοχήν θεσμός που βρίσκεται στην πρώτη γραμμή δίπλα από τους πολίτες. Στην Κύπρο, δήμοι και κοινότητες, εφαρμόζουν αρκετά προγράμματα προστασίας του περιβάλλοντος, όπως η ανακύκλωση, η κομποστοποίηση, η διαχείριση των στερεών αποβλήτων, η αναβάθμιση των δημοτικών κτηρίων με φωτοβολταϊκά συστήματα και η χρήση οικονομικών λαμπτήρων LED για τον οδικό φωτισμό.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει θέσει ως βασικότερο μακροπρόθεσμο στόχο, τη βιώσιμη ανάπτυξη και την κλιματική ουδετερότητα μέχρι το 2050. Για να επιτευχθεί όμως αυτός ο στόχος, θα πρέπει να συμπεριληφθούν, μέσω της ΕΕτΠ, και οι τοπικές και περιφερειακές αρχές για την προώθηση της κυκλικής οικονομίας για απαλλαγή από τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα και για προστασία της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημάτων. Τα αστικά κέντρα, με βάση στοιχεία που κατατέθηκαν στην ΕΕτΠ, ευθύνονται για το 70% των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, ενώ οι τοπικές αρχές είναι υπεύθυνες για το 70% άμβλυνσης της κλιματικής αλλαγής και για το 90% των μέτρων προσαρμογής για μετριασμό της κλιματικής αλλαγής.
Από μόνες τους βέβαια οι τοπικές αρχές δεν μπορούν να σώσουν τον πλανήτη, ούτε υπάρχει ένας δεύτερος εναλλακτικός πλανήτης, για να εγκατασταθούμε σε περίπτωση αύξησης των ακραίων καιρικών φαινομένων. Χρειαζόμαστε συνεπώς τη στήριξη του κεντρικού κράτους, το οποίο θα πρέπει να αντλήσει τα απαιτούμενα ευρωπαϊκά κονδύλια που σχετίζονται με την προστασία του περιβάλλοντος.
Το πρόγραμμα «Συνδέοντας την Ευρώπη» για την περίοδο 2021-2027 αποσκοπεί στην ανάπτυξη έξυπνων, βιώσιμων, ασφαλών, προστατευόμενων υποδομών χωρίς αποκλεισμούς στον τομέα των μεταφορών, της ενέργειας και στον ψηφιακό τομέα που θα συμβάλει στην κλιματική δράση. Ένα άλλο πιο στοχευμένο πρόγραμμα είναι το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας για τη στήριξη της κοινής αλιευτικής πολιτικής και της θαλάσσιας πολιτικής της Ε.Ε., το οποίο μπορούν να αξιοποιήσουν οι τοπικές αρχές.
Οι τοπικές αρχές θεωρούνται πρωτοπόροι σε θέματα που αφορούν το κλίμα και γι’ αυτό επιβάλλεται η συνεργασία και η αποκέντρωση για χάραξη πολιτικής σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο για την προστασία του περιβάλλοντος. Μαζί με τις τοπικές αρχές μπορούν να συστρατευθούν και πολίτες για την ενίσχυση της ευαισθητοποίησης όλων των φορέων ως προς την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής. Είναι σημαντικό να ακουστεί η φωνή των πολιτών στα προσεχή διεθνή φόρουμ, μιας και όλοι δικαιούνται να ζουν σε έναν πλανήτη απαλλαγμένο από τα αέρια του θερμοκηπίου και σε έναν πλανήτη όπου θα προωθούνται φιλικότερες προς το περιβάλλον πολιτικές σε τοπικό, εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.
Μέχρι το 2030 πρέπει να γίνουν αρκετές δράσεις, για να προστατεύσουμε τον πλανήτη και το φυσικό περιβάλλον. Ο καθένας μπορεί να συμβάλει στη διάσωση του πλανήτη, φτάνει να υπάρχει καλή συνεργασία με τις τοπικές αρχές για ευαισθητοποίηση του κοινού για το περιβάλλον και την απειλητική κλιματική αλλαγή.
Ο Άντρος Γ. Καραγιάννης είναι Δήμαρχος Δερύνειας
