Η οικονομική και υγειονομική κρίση που έχει ξεσπάσει μετά την εξάπλωση της πανδημίας του κορωνοϊού, έχει πλήξει σοβαρά τον τουρισμό και ιδιαίτερα τις χώρες, οι οποίες αποτελούν βασικούς τουριστικούς προορισμούς. Ο τουρισμός παράγει περισσότερο από το 10% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης και απασχολεί 27,3 εκατομμύρια εργαζόμενους, σύμφωνα με στοιχεία που κατατέθηκαν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών.
Αναμφίβολα, ο τουρισμός επιφέρει οικονομική ανάπτυξη, νέες θέσεις απασχόλησης και επενδύσεις. Ο κατασκευαστικός τομέας συμβάλλει στην εκτέλεση αναπτυξιακών έργων, τα οποία αναβαθμίζουν και εμπλουτίζουν το τουριστικό προϊόν, όπως πολυτελείς ξενοδοχειακές μονάδες, τουριστικά – οικογενειακά χωριά, μαρίνες, κέντρα αναψυχής και ευεξίας, ιατρικά και αθλητικά κέντρα κ.ά.
Η τουριστική βιομηχανία στην Ευρώπη εξυπηρετεί 2,4 εκατομμύρια επιχειρήσεις εκ των οποίων το 90% περίπου είναι μικρομεσαίες επιχειρήσεις που βασίζονται στους τομείς της στέγασης, των μεταφορών, της εστίασης, του πολιτισμού, του αθλητισμού, της ψυχαγωγίας αλλά και των οργανωμένων ξεναγήσεων και περιηγήσεων.
Η ξαφνική όμως τουριστική ανάπτυξη και η ανεξέλεγκτη οικιστική ανάπτυξη σε ορισμένες περιοχές της Ευρώπης, έχει επιφέρει σοβαρές αλλαγές αλλά και αλλοίωση των τοπικών χαρακτηριστικών αρκετών πόλεων και παραδοσιακών χωριών. Εδώ είναι που επιβάλλεται η προώθηση βιώσιμης ανάπτυξης του τουρισμού και της αυθεντικότητας, η οποία θα έχει στο επίκεντρο της τον άνθρωπο και την πολιτιστική κληρονομιά.
Η παράδοση και η ιστορία του τόπου θα πρέπει να διαφυλαχθούν ως κόρη οφθαλμού, γιατί ο τουρίστας επιζητά να βιώσει την εμπειρία των παραδοσιακών χωριών και οικισμών. Ως επακόλουθο των νέων τουριστικών συνθηκών, η υγειονομική κρίση θα ωθήσει στην περαιτέρω ανάγκη δημιουργίας τουριστικών υποδομών που να προσφέρουν πιο υγιεινές και περιβαλλοντικά πιο φιλικές διακοπές. Πέραν των υφιστάμενων οδικών δικτύων, θα πρέπει για παράδειγμα, να δημιουργηθούν κατάλληλες ποδηλατικές διαδρομές, αλλά και ποδηλατικές υποδομές που να ενώνουν με ασφάλεια γειτονικές περιοχές ή ακόμα τις παραλιακές περιοχές με την ενδοχώρα.
Ένας άλλος σοβαρός παράγοντας που επηρεάζει την τουριστική βιομηχανία είναι η κλιματική αλλαγή, η υπερθέρμανση του πλανήτη, οι ξηρασίες, το λιώσιμο των παγετώνων, οι πλημμύρες, οι δασικές πυρκαγιές κ.ά. Η άνοδος της στάθμης της θάλασσας και η έλλειψη χιονιού πλήττει σοβαρά την επισκεψιμότητα παραδοσιακών χιονοδρομικών κέντρων και παραλιακών περιοχών και επιφέρει σημαντικές απώλειες εσόδων.
Ας κρατήσουμε λοιπόν ως διαπίστωση την ανάγκη για πιο ποιοτικές και υγιεινές διακοπές αφού θα πρέπει πλέον να συμβιβαστούμε με τις νέες απαιτήσεις και τα διαφοροποιημένα ενδιαφέροντα των τουριστών. Τόσο οι Τοπικές Αρχές όσο και οι επαγγελματίες στην τουριστική βιομηχανία θα πρέπει να βελτιώσουμε αρκετές παλιές συνήθειες αλλά και το προσφερόμενο προϊόν μας.
Η προώθηση και η εφαρμογή της κυκλικής οικονομίας τόσο σε τοπικό όσο και σε επαγγελματικό επίπεδο, αποδεικνύει τη σημασία που δίνουμε για την προστασία του περιβάλλοντος. Η χρήση βιολογικών, φιλικών προς το περιβάλλον και χαμηλών ρύπων καυσίμων στις μεταφορές, η προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, αλλά και η αξιοποίηση μη επιβλαβών ομβρίων υδάτων και οικιακών λυμάτων, αποτελούν υποχρέωση όλων όσων ασχολούνται με την τουριστική βιομηχανία.
Ως νησί η Κύπρος θα μπορούσε επίσης να συμβάλει στην υποδειγματική ανακύκλωση των κατασκευαστικών υλικών πλοίων, όπως και στην ένταξη της ναυσιπλοΐας και των θαλάσσιων αθλημάτων, στην έρευνα και στην επιστήμη για την ενίσχυση της περιβαλλοντικής συνείδησης και της καινοτομίας. Σημαντική επίσης θεωρείται η συμβολή των αγροτικών περιοχών στην προσέλευση ποιοτικού τουρισμού, με ενδιαφέροντα στο περπάτημα στη φύση, στην παρατήρηση πουλιών και στην εξερεύνηση της βιοποικιλότητας, όπως και στη μεσογειακή διατροφή.
Θα πρέπει λοιπόν να θεωρείται πλέον δεδομένο ότι οι αριθμοί, τα ενδιαφέροντα και οι απαιτήσεις των τουριστών θα αλλάξουν. Η Ευρώπη, παρόλο που είναι η πρώτη ήπειρος στην προσέλκυση μαζικού τουρισμού, έχει κατανοήσει ότι οι αριθμοί των επισκεπτών θα μειώνονται, εστιάζοντας κυρίως στην ποιότητα του τουριστικού προϊόντος.
Η Κύπρος δεν μπορεί να παραμείνει εκτός αυτής της νέας τάσης πραγμάτων στην τουριστική βιομηχανία αφού σύντομα θα κληθούμε να επιλέξουμε μεταξύ ποσότητας και ποιότητας.
