Μια παγκόσμια επισιτιστική κρίση πλησιάζει αν δεν σταματήσει ο πόλεμος στην Ουκρανία, επειδή οι τιμές των λιπασμάτων εκτοξεύονται τόσο γρήγορα που πολλοί αγρότες δεν μπορούν πλέον να τα αντέξουν οικονομικά, δήλωσε τη Δευτέρα ο Ρώσος δισεκατομμυριούχος λιπασμάτων και άνθρακα Αντρέι Μελνιτσένκο.
Πολλοί από τους πλουσιότερους επιχειρηματίες της Ρωσίας έχουν καλέσει δημόσια για ειρήνη, από τότε που ο Πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν διέταξε την εισβολή στις 24 Φεβρουαρίου, μεταξύ αυτών οι Mikhail Fridman, Pyotr Aven and Oleg Deripaska.
Οι ΗΠΑ και οι Ευρωπαίοι σύμμαχοί τους έχουν χαρακτηρίσει την εισβολή του Πούτιν ως μία ιμπεριαλιστικού τύπου αρπαγή, που μέχρι τώρα έχει που μέχρι στιγμής δεν έχει εκτελεστεί επιτυχώς, επειδή η Μόσχα υποτίμησε την ουκρανική αντίσταση και τη δυτική αποφασιστικότητα να τιμωρήσει τη Ρωσία. Η Δύση έχει επιβάλει κυρώσεις σε Ρώσους επιχειρηματίες, συμπεριλαμβανομένων κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον Μελνιτσένκο, πάγωσε κρατικά περιουσιακά στοιχεία και απέκοψε μεγάλο μέρος του ρωσικού εταιρικού τομέα από την παγκόσμια οικονομία, σε μια προσπάθεια να αναγκάσει τον Πούτιν να αλλάξει πορεία.
Ο Πούτιν αρνείται. Ο ίδιος αποκάλεσε τον πόλεμο ειδική στρατιωτική επιχείρηση για να απαλλάξει την Ουκρανία από τους επικίνδυνους εθνικιστές και τους Ναζί.
«Τα γεγονότα στην Ουκρανία είναι πραγματικά τραγικά. Χρειαζόμαστε επειγόντως ειρήνη», δήλωσε στο Reuters ο 50χρονος Μελνιτσένκο, ο οποίος είναι Ρώσος, αλλά γεννήθηκε στη Λευκορωσία και έχει μητέρα Ουκρανή, σε δήλωση που έστειλε μέσω email ο εκπρόσωπός του.
«Ένα από τα θύματα αυτής της κρίσης θα είναι η γεωργία και τα τρόφιμα», δήλωσε ο Μελνιτσένκο, ο οποίος ίδρυσε την EuroChem, έναν από τους μεγαλύτερους παραγωγούς λιπασμάτων της Ρωσίας, που μετακόμισε στο Zug της Ελβετίας, το 2015, και τη SUEK, τον κορυφαίο παραγωγό άνθρακα της Ρωσίας.
Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία έχει σκοτώσει χιλιάδες, έχει εκτοπίσει περισσότερους από 2 εκατομμύρια ανθρώπους και έχει εγείρει φόβους για μια ευρύτερη σύγκρουση μεταξύ της Ρωσίας και των Ηνωμένων Πολιτειών, των δύο μεγαλύτερων πυρηνικών δυνάμεων του κόσμου.
Πόλεμος τροφίμων;
Ο Πούτιν προειδοποίησε την προηγούμενη Πέμπτη ότι οι τιμές των τροφίμων θα αυξηθούν διεθνώς, λόγω της εκτίναξης των τιμών των λιπασμάτων, εάν η Δύση δημιουργήσει προβλήματα στις εξαγωγές λιπασμάτων της Ρωσίας – που αντιπροσωπεύουν το 13% της παγκόσμιας παραγωγής.
Η Ρωσία είναι ένας σημαντικός παραγωγός ποτάσας, φωσφορικών και αζωτούχων λιπασμάτων – κύρια θρεπτικά συστατικά των καλλιεργειών και του εδάφους. Η EuroChem, η οποία παράγει άζωτο, φωσφορικά άλατα και ποτάσα, λέει ότι είναι μία από τις πέντε κορυφαίες εταιρείες λιπασμάτων στον κόσμο. Ο πόλεμος «έχει ήδη οδηγήσει σε εκτίναξη των τιμών των λιπασμάτων που δεν είναι πλέον προσιτά στους αγρότες», είπε ο Μελνιτσένκο. Είπε ότι οι αλυσίδες εφοδιασμού τροφίμων, που είχαν ήδη διαταραχθεί από τον COVID-19, είναι τώρα ακόμη πιο ταλαιπωρημένες. «Τώρα θα οδηγήσει σε ακόμη υψηλότερο πληθωρισμό τροφίμων στην Ευρώπη και πιθανές ελλείψεις τροφίμων στις φτωχότερες χώρες του κόσμου», είπε.
Το Υπουργείο Εμπορίου και Βιομηχανίας της Ρωσίας είπε στους παραγωγούς λιπασμάτων της χώρας να σταματήσουν προσωρινά τις εξαγωγές, νωρίτερα αυτό το μήνα.
Ο Μελνιτσένκο, ο οποίος ήταν μόλις 19 ετών όταν κατέρρευσε η Σοβιετική Ένωση, ξεκίνησε να εμπορεύεται συνάλλαγμα ενώ ήταν φοιτητής φυσικής στο διάσημο Κρατικό Πανεπιστήμιο της Μόσχας. Ένας ταλαντούχος μαθηματικός που κάποτε ονειρευόταν να γίνει φυσικός, ο Μελνιτσένκο παράτησε το πανεπιστήμιο για να βουτήξει στον χαοτικό -και μερικές φορές θανατηφόρο- κόσμο των μετασοβιετικών επιχειρήσεων.
Ίδρυσε την MDM Bank, αλλά στη δεκαετία του 1990 ήταν ακόμα πολύ μικρός για να συμμετάσχει στις ιδιωτικοποιήσεις υπό τον Πρόεδρο Μπόρις Γέλτσιν, οι οποίες παρέδωσαν τα πιο εκλεκτά περιουσιακά στοιχεία μιας πρώην υπερδύναμης σε μια ομάδα επιχειρηματιών που θα γίνονταν γνωστοί ως ολιγάρχες λόγω της πολιτικής και οικονομικής τους επιρροής.
Ο Μελνιτσένκο άρχισε τότε να αγοράζει συχνά κατεστραμμένα περιουσιακά στοιχεία άνθρακα και λιπασμάτων.
Η περιουσία του το 2021 εκτιμήθηκε από το Forbes σε 18 δισεκατομμύρια δολάρια, καθιστώντας τον τον όγδοο πλουσιότερο άνθρωπο της Ρωσίας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση επέβαλε την Τετάρτη κυρώσεις στον Μελνιτσένκο για τη ρωσική εισβολή. Είπε ότι η συμμετοχή του σε συνάντηση του Κρεμλίνου με τον Πούτιν και 36 επιχειρηματίες που διοργάνωσε η Ρωσική Ένωση Βιομηχάνων και Επιχειρηματιών έδειξε ότι ήταν «ένας από τους κορυφαίους επιχειρηματίες που εμπλέκονται στους οικονομικούς τομείς».
Ο Μελνιτσένκο «δεν έχει καμία σχέση με τα τραγικά γεγονότα στην Ουκρανία. Δεν έχει πολιτικές πεποιθήσεις», είπε ο εκπρόσωπός του. «Για να γίνει ο παραλληλισμός μεταξύ της συμμετοχής σε μια συνάντηση μέσω της συμμετοχής σε ένα επιχειρηματικό συμβούλιο, όπως έκαναν δεκάδες επιχειρηματίες τόσο από τη Ρωσία όσο και από την Ευρώπη στο παρελθόν, και να υπονομεύσουν ή να απειλήσουν μια χώρα είναι παράλογο και ανόητο», είπε ο εκπρόσωπός του, προσθέτοντας ότι ο Μελνιτσένκο θα αμφισβητήσει τις κυρώσεις.
Στις 9 Μαρτίου, ο Μελνιτσένκο παραιτήθηκε ως μέλος του διοικητικού συμβουλίου και μη εκτελεστικός διευθυντής τόσο στην EuroChem όσο και στη SUEK και αποσύρθηκε ως δικαιούχος τους, είπε ο εκπρόσωπός του. Η EuroChem διαθέτει ενεργητικό παραγωγής στη Ρωσία, τη Λιθουανία, το Βέλγιο, τη Βραζιλία και το Καζακστάν. Η ιταλική αστυνομία κατάσχεσε την περασμένη εβδομάδα το γιοτ του Μελνιτσένκο- το Sailing Yacht A μήκους 143 μέτρων – το οποίο έχει τιμή 530 εκατομμύρια ευρώ.
